Category: ŞEİRLƏR (page 1 of 3)

İnsanlara istedad yox,
İsti dad gərəkdir…

Çörəyin, kababın,

Çaxırın isti dadı…

İnsanlara istedad yox,

İsti ad gərəkdir,

Nüfuzun, vəzifənin

Rütbənin isti adı…

Kim neylər istedadı?

Nə işin keçər ondan,

Nə işin düşər ona,

Nə xahiş eyləyərsən,

Nə minnət vurar sənə…

Quruca bir addır da,

Qupquruca, qaxac ad…

…Filankəsi şairdir,

Bəhmankəsi aktyor…

Dondan dona dəyiş,

Gəl, özünü səhnədə

Yor…

Bir Allahın bəndəsi

Keçməz bığının altdan,

Bir Allahın qulu da,

And da içməz adına…

Adına bax….Adına!

…Artist, şair, müğənni!…

….Tayifeyi-mütrüf! Həri!….

…Gəl, ay şairim, bəri!…

…Gəl, ay xanəndəm, bəri!

Gəl, bəy tərifi oxu,

Nər oğlumun adına…

Qızıl əllilik basım
Sənin cibişdanına,..

Gəl, gəl, yaşın tök ağla,

Ağı de segah üstdə

Özümün çərlətdiyim

O ağbirçək anama…

Gəl, gəl, yaşın tök ağla,

Əyib, şikəst saldığım,

Dövlətin dağıtdığım,
Arın yerə vurduğum

O ağsaqqal atama…

Gəl, gəl, yaşın tök, ağla!

Toyu çevir mağara!

Bir ağıçı da çağır!

Qoşalaş, onunla ağla!

Torpaq üstdə, pul üstdə,

Haramca nəfs üstdə!

“Var” adlı iştah üstdə!

Şişləyib öldürdüyüm!

Malına göz dikdiyim!

Arına göz dikdiyim!

Yetim balalalarını
Bir-pir perik saldığım

O igid qardaşıma!….

…Hara gedirsən, şair!

…Hara gedirsən, hara!

…Gəl, gəl, yaşın tök, ağla!

Əlində böyüdüyüm,

O xan qeyrətim üstdə,

O bəy namusum üstdə,

Bozca papağım üstdə,

Qaraca bığım üstdə…

Sevgisindən,

Eşqdindən,

Məhəbbətindən keçən,

Xoşbəxtliyindən keçən…

Mənə yüz alqış deyən:

“Qardaş, qardaş, a qardaş!

Atama oxşar, qardaş!

Boyuna qurban olum!

Ay, gözünə döndüyüm!

O sən gələn yollara,

Qədəmlərə öldüyüm!

Haradasan? Hayandasan?

Ay, dədəmdən yadigar,

Arxa-dayaq bildiyim!

….Yaş yetmişə yetəndə,

Əl, ayaqdan düşəndə,

Gözləri əyiləndə,

Qapısından döndüyüm,

Xanım-xatın bacıma,

O xan, sultan bacıma…

Gəl, gəl, yaşın tök, ağla…

Mən ağlaya bilmirəm,

Bəbəyim saxta süzür,

Yerimə də sən ağla…

Gəl, ay şairim, bəri!

Gəl, ay xanəndəm, bəri!

Gəl, ay saqiyam, bəri!

Süz, saqiya, süz…

…Asta-asta süz…

Düz…şairim düz…

Düz o qəşəng,

Naxışlı,

O bəzəmə sözləri…

Gəl, ay şairim, bəri,

Gəl , ay xanəndəm, bəri,

Gəl, ay saqiyam, bəri…

***

…Mənimki də gətirmir,

Özümü, bu yaşımda

Şair biləndən bəri…

İtirmişəm başımı

Söz yığını içində…

Olmuşam başdanxarab,

Mən də dəli, sərsəri…

Elə o səbəbdəndir,

Yox sözümün kəsəri….

İşimi də itirdim,

Düz sözümün,

Kəlməmin,

Ləyaqətim uğruna…

İşimdən də olmuşam,

Ləyaqətimdən?! Əsla!

…And içiləsi adım,

Anılası ismim yox,

Nə mal-mülk sahibiyəm,

Nə vəzifə yiyəsi…

-Sərvətin?

-Sərvətim də

Qələmdir,

Ağca vərəq tikəsi…

….Bilmirəm ki,

Neçə il,

Ömür sürəm dünyada

Əgər ki bu dünyadan

Nə vaxt köçəsi olsam,

Kimsə sorsa adımı,

Kiməm? Nəyəm? Nəçiyəm?

Onda…ona deyərsiniz:

“Bu Allahsız dövranın,

Allahlı şairiyəm…”

05/07/2026-26/08/2026

Devir değişmedi, insan tekdüze,
Hayrı da, şerri de birbirine benzer,
İçinde adamlık yutan insanın
İçinde, azizim, yaşamak olmaz…
Helalin haramca değeri yoktur,
Helalce emeğin, haram ellerin,
Haram zadelerin, haram beylerin,
O haram piçlerin karılarının,
Harama bulaşmış eteklerinde,
Ak bileklerinde, göbeklerinde,
Gömgök gözlerinde, altın telinde,
Helal emeğini haram etlerin
İçinde, azizim, taşımak olmaz!…
Toprak soysuzlardan doymuştur, toktur…
Soysuz gibi ömür sürmeye ne var?
Keyif ala bulutta, keyfi yerinde…
Liyakat göçebe, şeref göçebe,
Necabet, haysiyet çoktan öleli,
Namusun kahpece değeri yoktur…
Böylece, kahpece, yaşamak olmaz…
“Gel yaşa!” diyorlar, “Gel, erkek gibi!”
“Ömür sür yer ile gök arasında.
Mertlik? Dert dostluğu? Ne biçim şeydir?
De, bulak, dünyanın biz neresinde?”
Küsmüşüz dünyanın o Tanrısından,
O Koca Tanrı’nın “Ol!” yazısından…
Var etme, gel bizi, öldür, a Tanrı!
Eğer var edersen, Âdemoğlunu,
Küliiyen, külliyen, külliyen, Allah!
Gel, mert gibi var et, er gibi var et!
As namert başını, mert kapısından,
Merdin ateşine, gel, muhtaç eyle,
Mertler ateşinde kül olak, Allah!…
…Namert ayazında üşümek olmaz…
…Yaşamak zordur, be gardaşım, zordur,
Alçak kimselerin cem meydanında,
İnsan tek yaşamak, zordan da zordur…
Bu Allahsızlığı Allah kaldırır…
Yüzüme vurmayın, vallah kaldırır,
Allah’ın altında, kul kaldıramaz…
…Sonra görürsün,
Gecenin zifiri karanlığında,
Şafağın o al-al kızıllığında,
Bu memleketin,
Yedinci katında, alaçığında,
Bir yiğit erkeğin han ocağında,
O han ocağının yiğit erkeği,
Akca ellerini ipe uzatır…
…Karanlık çekilir, şafak kabarır,
O yiğit erkeğin evi ışarır…
Bedeni ağarır, ipi ağarır…
Erkeğin etinden canı çekilir,
Boğazı altındır, ipi gerili…

…Oy!…
…Can ey, YİĞİT!…

…!CAN!…
Canına dadanan yiğit derdin de,
Beyaz ipe dönür, gayba çekilir!…
…Karısı uyanır yattığı yerden,
Ah-nara koparır, yiğit erinin,

Ah-nara koparır, yiğit nerinin
Boğazının, ipe battığı yerden…
Oğullu, torunlu, kızlı, gelinli,
Erkeğin üstüne üşüşüp gelir
El ehli uyanır, “Vay!” feryadına,
El ehli dizilir, seyire gelir,
Be hey! Erkeğin ölüsü kefen görmemiş!…

Be hey, Erenler!

Erkeğin ölüsü kefen görmemiş be!

Be KEFEN!
…Anasını satayım!!!….
Dedikodu, kol kola uzanıp gelir!…
Allah, Hak katında “Günah” dese de,
O melun kulları “Acizdi” derler,
Pişkin-pişkin gülüp,,“Korkaktı” derler,
“Kim bilir, ne haltı varmış ki bunun,
Canını ipine vermişdi” derler,
“Sağ salim canını vermemiş herif,
Lâyığı buymuş, böyleymiş” derler…
Derler, ya demezler, sonra toplanıp,
“Dedi”sin, “kodu”sun dil-dil taşıyan,
Kendin erkek sanan müsevvedeler
Hâlâ arsız arsız, o yiğit erin,
Ala tabutunu omuza alıp,
El üstde erkeği toprağa verler…
Sonra da, mevlidin altda toplanıp,
Dil altda gıybetin gizlince kırıp,
“Erkekler” erkeğin ihsanın yerler…
Kardeş, sağ salim de ölmek olmuyor,
Böyle şerefsizler oyununundan,
Gerek ölmeyesin, öldürmeyesin!
Gerek vermeyesin canını ipe!
Bu şerefsizlerin, namussuzların,
Oyunu üstüne yürümek gerek!
Karış da yer verme yaşaya onlar!
Vicdanının damarın kaşıya onlar!
Arın, edebini sar kara beze,
Çıkmasın meydana, dışarıya onlar!
Soyun kurutasın o soysuzların!
Anası, ninesi o benzerlerin,
Anası, ninesi o güzellerin
Anası, ninesi o kahpelerin!
Anası, ninesi doğurmasın da
Koymasın bebesin beşiğe onlar!
Korksunlar, korksunlar yaşamaya da,
Öyle korksunlar ki, öyle korksunlar,
O kara canları muhtaç kalsın da
İblis, cin misali şişeye onlar!
Meydan vermeyesin o alçaklara!
O nadürüstlere, o kalleşlere!
Biz erkekl ordusu, bir olak, Allah,
Kesek başlarını, canların alak…
Dünya da bu fahişe güruhundan da,
Dere ciğerini, tok nefes ala…
…Dünya, erenlere muhtaçtır, muhtaç,
Vermeyek dünyayı o namertlere…
…Namus nikâhlıyız bu yeryüzüne,
Ne yapak? Dünyadan da boşanmak olmaz!

Dövran dəyişməyib, adam yeknəsəq,

Xeyri də, şəri də bir-birə bənzər,

İçində insanın udan adamlar

İçində, əzizim, yaşamaq olmur…

Halalın haramca qiyməti yoxdur,

Halalca zəhmətin haram əllərin,

Haram zadələrin, haram bəylərin,

Haram gədələrin zövcələrinin,

Harama qarışmış ətəklərində,

Ağ biləklərində, göbəklərində,

Gömgöy gözlərində, qızıl telində,

Halal zəhmətini haram ətlərin,

İçində, əzizim, daşımaq olmur!…

Torpaq nacinslərdən, doyubdur, toxdur…

Nacins təki ömür sürməyə nə var?

Kef ala buludda, əhvalı şuxdur…

Ləyaqət köçəri, şərəf köçəri,

Nəcabət, heysiyyət çoxdan öləli,

Qeyrətin qəhbəcə qiyməti yoxdur…

Bax, belə qəhbəcə yaşamaq olmur…

“Gəl yaşa!”deyirlər, “Gəl, kişi kimi!”

“Ömür sür yer ilə göy arasında.

Mərdlik? Dərdməndlik? Nə məna şeydir?

De, tapaq dünyanın biz harasında?”

Küsmüşük dünyanın o Tanrısından,

O Qoca Tanrının “Ol!” yazısından…

Oldurma, gəl, bizi, öldür, a Tanrı!

Əgər oldurursan, bəni-Adəmi,

Külliyən, külliyən, külliyən, Allah!

Gəl, mərd kimi oldur, nər kimi oldur!

As namərd başını, mərd qapısından,

Mərdin atəşinə, gəl, möhtac eylə,

Mərdlər tonqalında kül olaq, Allah!…

….Namərd sazağında üşümək olmur…

…Yaşamaq çətindir, qardaşım, çətin,

Əclaf kimsələrin cəm meydanında,

İnsan tək yaşamaq, çətindən, çətin…

Bu allahsızlığı Allah götürür…

Üzümə durmayın, vallah, götürür,

Allahın altında, bəndə götürmür…

…Sonra görürsən ki, gecə toranı,

Sübhün al danında, bu məmləkətin,

Yeddinci qatında, alaçığında,

O igid kişinin xan ocağında,

O xan ocağının igid kişisi,

Dümağ əllərini, ipə götürür…

…Toranı çəkilir, danı qabarır,

O igid kişinin evi işarır…

Bədəni ağarır, ipi ağarır…

Kişinin ətindən canı çəkilir,

Boğazı qızılı, ipi çəkili..

…Oy!…

…Can, ay KİŞİ!…

…!CAN!…

Canına daraşan kişi dərdin də,

Dümağ ipə dönür, qeybə çəkilir!…

…Qarısı oyanır yatan yerindən,

Ah-nərə qoparır, igid ərinin,

Ah-nərə qoparır, igid nərinin

Boğazı, ipinə batan yerindən…

Oğullu, nəvəli, qızlı, gəlinli,

Kişinin üstünə qarğaşa gəlir,

El əhli oyanır, “Vay!” harayına,

El əhli düzülür, tamaşa gəlir,

Aya! Kişinin meyidi kəfən görməyib!…

Ay, Kişilər!!!

…Kişinin meyidi kəfən görməyib ey!

…!KƏFƏN!,,.

…!OĞRAŞDIR!…

Dedi-qodu, qollaşa-qollaşa gəlir!…

Allah, haq qatında “Günah” desə də,

Napak bəndələri “Acizdi” derlər,

Küy fitə basarlar, “Qorxaqdı” derlər,

“Görən nə əməli var imiş bunun,

Canını kəndirə tapşırıb” derlər,

“Heç sağ-salamat da can tapşırmayıb,

Layağı bu imiş, belə imiş” derlər…

Derlər, ya deməzlər, axır cəm olub,

“Dedi”sin, “qodu”sun dil-dil gəzdirən,

Özün kişi sanan, o nakişilər

Hələ arsız-arsız, o igid, nərin,

Ala tabutunu, çiyninə alıb,

Əl üstdə kişini torpağa verlər…

Sonra da, yığışıb mağarın altda,

Dil altda gileyin, qeybətin qırıb,

“Kişilər” kişinin ehsanın yerlər…

Qardaş, sağ-salamat ölmək də olmur,

Belə oğraşların fəndi-felindən,

Gərək ölməyəsən, öldürməyəsən!

Gərək verməyəsən canının ipə!

Bu şərəfsizlərin, xoşqeyrətlərin,

Fəndinin üstünə gedəsən gərək!

Qarış verməyəsən yaşaya onlar!

Vicdanın damarın qaşıya onlar!

Tutasan abırını qara əskiyə,

Çıxmaya meydana, eşiyə onlar!

Nəslini kəsəsən nəsilsizlərin!

Anası, nənəsi o bənzərlərin,

Anası, nənəsi o göyçəklərin,

Anası, nənəsi o qəhbələrin!

Anası, nənəsi doğmaya bir də,

Tutmaya körpəsin beşiyə onlar!

Qorxalar, qorxalar yaşamağa da,

Elə qorxalar ki, elə qorxalar,

Qaraca canları möhtac da qala,

İblisi, cin təki şüşəyə onlar!

Meydan verməyəsən o alçaqlara!

O nadürüstlərə, o qancıqlara!

Biz ərən ordusu, bir olaq, Allah,

Kəsdirək başların, canların alaq…

Dünya da bu fahişə yığnağından,

Dərə ciyərini, tox nəfəs ala….

Dünya, ərənlərə, möhtacdır, möhtac!

Dünyanı verməyək o namərdlərə!

….Qeyrət kəbinliyik, bu yer üzünə,

Neynək?! Dünyanı da boşamaq olmur!…

22/08/2026-23/08/2026

Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu

Gözlerini açıyorsun
bu dünyaya,
Boğazından
Ses kopuyor,
Dünyanın eşiğine.
Dünya, seni selamlıyor:
“Hoş gelmişsin beşiğime”.
Sesle tanıyorsun, insanı
hayatı,
Nimeti…
Bağırıyorsun,
Haykırıyorsun.
Ya uyku ihtiyacı
Ya da ki ekmek acı…
Ve işte
Başlıyor mücadelen

Hayata karşı…
Büyüyorsun,
Ses,
yerini
söze bırakıyor.
Ağzın kadar
küçük sözcükler öğreniyorsun.
“Anne.”
“Baba.”
“Akka.”
“Bıva.”
Öğreniyorsun,
Duyuyorsun
Duyman gereken,
Duymaman gereken
Sözleri…
Duaları,
Bedduaları,
Küfürleri,
Gizlin-saklın

Sohbetleri…
Ve böyle başlıyor
ilk yasağın,
İlk cezan:
— “Sakın
Burada duyduğunu
kimseye anlatmayasın ha!
Dondurma almam ha sana!
Gezmeye götürmem ha seni!”
Anlaştık mı?”
— Tabii.
Hayırlı olsun
Bu da hayatında
Aldığın ilk
Rüşvetin…
Büyüyorsun
Söz,
yerini
cümlelere bırakıyor:
“Ben tablet istiyorum,
“Bisiklet alın bana,
“Hoşlanmıyorum bundan
Nefret ediyom ondan,
“Annem diyor gelmesinler,
“Babam diyor selam verme.
“Konuşma,
“Sessiz ol,
“Sus!
“Kes!”
İşte böyle
Tanıyorsun kendini
Babanı,
Anneni,
Yakınını,
Yabancıyı,
İnsan huyunu…
Ve biraz daha
büyüyor
mücadelen…
Yavaş yavaş
sertleşiyorsun…
Yetişiyorsun,
Cümlelerin de yetişiyor
Düşüncelerin de…
Yarısı okulda,
Yarısı sokakta,
Yarısı evde,
Hayırda,
Şerde…
Tanııdığın insanların
Sayı da artıyor…
İnsanlar tanıyorsun
Yaşından büyük,
Tanıdıkca da yaşlanıyorsun
Başından büyük…
Soruyorlar sana:
“Kimsin?”
“Baban kimdir?”
“Deden kimdir?”
“Anan kim?”
Cevap veriyorsun:
“Ali’yim.”
“Sara’yım.”
“Tahir’im.”
“Koçali’nin oğluyum.”
“Ekber’in de torunu”
“Elövset’in kızıyım.”
“Sara’nın da evladı.”
İsimler ne tanıdık…
Koçali,
Ekber,
Sara…
Alaycı bir gülüşle
Bakıyor onlar sana:
Ne iyi! Hoş gelmişin!
Ay, Koçali’nin oğlu!”
“Ay Ekber’in torunu!”
“Ay, Elövsetin kızı!
“Ay, Sara’nın evladı!”
“Gel, bir çay iç bizimle
Buyur, gözümün nuru!”
Ve böylece duyuyorsun
İlk sahte samimiyeti,
İlk sahte sıcaklığı…
Duyuyorsun,
Ama
susuyorsun…
Ve biraz daha
sertleşiyorsun….
Büyüyorsun…
Büyüyorsun…
Öğrencisin,
Talabesin
Okuduğun kitapların,
tanıdığın yazarların,
öğrendiğin hikâyelerin,
satır satır ezberlediğin
ders kitaplarının da
Ezberi mahverinden
Değişiyor…
Artık her şeyi
ve herkesi
tanıyorsun
Dünyayı,
İnsanlığı…
Her şeyin
ve herkesin
tadına varıyorsun,
Kinin,
Nefretin,
İhanetin,
Vatana,
Anneye.
Babaya,
Bayrağa,
İncile,
Tevrata,
Kurana,
Tanrı’ya.
Ve bütün insanlığa
duyduğun
muhabbetin…
Ve bir gün…
En çok vurgunu olduğun kimselerden
en çok sevdiğin şeylerden
iğrenmeğe başlıyorsun….
Ve işte böyle başlıyor
hayatındaki
en büyük mücadelen!
Kutsal bildiğin,
dokunulmaz sandığın
tüm değerlere karşı!
Çünkü iç yüzünü görüyorsun!
Kutsallığın altındaki
İğrençliğin!
Çünkü iç yüzünü görüyorsun!
Dokunulmaz sandığın
değerlerin altındaki
insan onurunun
zorlanmış bekaretini!
Ve böylece
daha da güçleniyor
mücadelen
Tüm “sus”lara ve
Tüm korkulara karşı!
Ve güçlenmeli de,
Azizim!
Kulak ver!
Bak, ne diyor
Ataların nefesi:
“Konuşmak gümüştürse,
susmak altındır,
oğlum,
kızım.”
Ne güzel sözmüş bu söz…
Deme,
ilk yasağımız
en başından
konulmuş,
Deme,
ilk rüşvetimiz
en başından
verilmiş
Sükut!…
Altına berabermiş…
Susma!
Susma!
Konuşgil!
Sözlerinin kıymeti
gümüşten
düşse bile!
Çünkü senin “sus”undan,
o altın sükutundan
ne altınlar kazanır
küçük büyük adamlar!.
O büyük siyasiler.
Abalı ruhaniler!
O dev kapitalistler.
Nüfuzlu bürokratlar,
O toprak ağaları,
Büyük sermayeciler!
Onlardan her yerde var!
Ankara’da.
Bakü’de.
Tel Aviv’de.
Tahran’da.
İşte böyle palazlanıyorlar!
Bizim gibi insanların
zihinlerini
Ve
Ruhlarını
yuta-yuta…
Susma!
Susma!
Konuşgil!
Korkma!

Sen
hâlâ varsın!
Korkma,
Korkma
İleri!
Çünkü,
düşünen başsın!
Dönme mücadelenden!
Çünkü sen…
BİR YURTTAŞSIN!

An Epic Philosophical Manifesto in Free Verse

I. Birth

You open your eyes to this vast world,
A cry tears free from your throat
Spilling onto the threshold of the world
And the world greets you:
“Welcome—
to my cradle.”
Through sound,
you come to know
people, life,
and the gift of being.
You scream and weep
Perhaps for sleep,
Perhaps you need a feed
And so,
your struggle
begins  to live

II. The First Prohibition

Years gather,
Sounds surrender
their place to words
You grow
Sound gives way to words.
Your mouth learns words small enough to hold:
“Mama.”
“Papa”
“Bread”
“Water”
You learn to speak
You also learn
what should never be spoken
You hear benedictions,
Curses. profanities
And whispers
never meant for your ears.
And so arrive—
your first prohibition,
And first penalty.
“Don’t you dare repeat
this to anyone.”
“Or I won’t buy you
that ice cream.”
“No trip to the park.”
” Agreed?”
“Agreed”
Congratulations,
You have just accepted
the first bribe
of your life

III. Learning to Speak

The years keep growing,
Words grow
into sentences.
“I want a tablet”
“Buy me a bicycle”
“I don’t like him,”
“I hate that.”
“Mom says they shouldn’t come”
“Dad says don’t greet them”
“Don’t speak!.”
“Don’t argue!”
“Be quiet!”
Little by little,
you begin to recognize
Your’s
Your father’s
Your mother’ character.
You begin to read
the nature  of people,
So your struggle
grows little by little .
.
IV. Names

The years keep climbing,
Sentences
grow longer
So do your thoughts.
Half of them
are shaped at school,
The other half
in the streets,
At home,
In joy,
In grief.
The number of faces
you know
keeps growing,
And somehow,
you grow older
beyond your years

You are asked
“Who are you?”
“Who’s your father?”
“Your grandfather?”
“And your mother?”
You answer:
“I am Ali.”
“I am Sara.”
“I am Tahir.”
“The son of Qochali.”
“The daughter of Alovsat.”
“Akbar’s grandson.”
“Sara’s child.”
How familiar
those names become…
Qochali,
Akbar,
Sara…
Then they smile—
mockingly,
“Welcome!”
“Come, sit with us.”
“Ah… Qochali’s boy!”
“Alovsat’s daughter!”
“Akbar’s grandson!”
“Sara’s child!”
“Have some tea.”
“You’re one of us.” (Welcome, apple of our eye!)
And so you sense
your first false kindness,
your first false sincerity.
You sense
But you say nothing
An once again, you harden

V. Awakening

You grow,
You become
a pupil,
a student.
The writers you meet,
the books you read,
the stories you carry.
The textbooks you knew by heart
Page by page,
they begin to drift
from the axis
you once believed
the world revolved around.
Now you begin
to recognize
everything,
Everyone,
The world,
Humanity
You taste
the bitterness of hatred,
The poison of betrayal
Of a homeland,
Of a mother,
Of a father,
Of a flag,
Of Bible,
Torah,
Koran,
Of God,
Of humankind itself,
And then…
You are becoming
To disgust
of the very things
and everyone

VI. The Great Struggle

And thus begins
the greatest struggle
of your life!
Against
everything
you were taught
to hold sacred
And untouchable!
Because now…
You have seen
what lies beneath
Holiness!.
Because now…
You have seen
What lies beneath
Those untouchable values!.
The violated purity
Of human dignity!
And so
your struggle
keeps strong
Against every
“Be quiet!”
Against every fear!
It must, my dear!
Listen!.
Can you hear
the breath
of your ancestors?
“Speech is silver.”
“Silence is golden.”
“My son.”
“My daughter.”
What a beautiful word!…
And yet…
Perhaps
Our very first prohibition
was placed upon us
long before we knew
how to speak!
Perhaps
Our very first bribe
was offered
before we could refuse!
Silence!…
worth its weight in gold.
Don’t be silent!
Don’t be silent!
Speak!
Let your words
be worth less
than silver!—
For every silence
you surrender,
someone else
gains gold!
Petty men!
Great men!.
Robe-clad clerics!
Great politicians!
Magnates!
Bureaucrats!
Landlords!
Giant capitalists!.
They exist everywhere!
In Ankara,
In Baku,
In Tel Aviv,
In Tehran,
In Moscow
In  Washington!
They grow rich
feeding on
our silence
Devouring
our minds.
Devouring
our souls…
Don’t- be silent!
Don’t be silent!
So speak!
Don’t fear
You are alive!
Do not fear!
Do not fear!
Step forward!
Because
You are a conscious
Mind!
Don’t abandon your
Struggle!
Because you are a CITIZEN!

Gözünü açıb seyr edərkən bu dünyanı,

Boğazından səs qopur

Dünyanın eşiyinə…

Dünya, səni salamlayır:

“Xoş gəlmisən beşiyimə”.

Səslə tanıyırsan həyatı,

İnsanları, neməti…

Qışqırırsan, bağırırsan…

Ya yuxu ehtiyacı,

Ya da ki xörək acı…

Və belə başlayır mübarizən

Həyata qarşı…

Böyüyür yaş,

Səs sözə verir

Yerini

Ağzın boyda sözlər öyrənirsən

“Ata, ana, akka, bıva”…

Öyrənirsən, eşidirsən,

Eşitməli olduğun,

Eşitməli olmadığın sözləri…

Alqışları, qarğışları,

Söyüşləri…

Xəlvəti söhbətləri…

Və beləcə başlayır

İlk qadağan,

İlk cərimən…

-Məbadə bu

Söhbəti kiminsə

Yanında deyəsən, ha!

Dondurma almaram ha sənə!

Gəzməyə aparmaram ha səni?

Razılaşdıq?

-Bəli.

Xeyirli olsun,

Bu da ömründə

İlk dəfə aldığın rüşvətin…

Boy atır yaş,

Söz cümləyə verir yerini

“Mən planşet istəyirəm

Mənə velosiped alın,

Mənim ondan xoşum gəlmir,

Mənim bundan zəhləm gedir,

Anam deyir, gəlməsinlər,

Atam deyir salam vermə,

Danışma, dinmə!

Sus! Kəs!”

Və beləcə tanıyırsan

Özünün, atanın, ananın

Doğmanın, yadının

Xasiyyətini,

İnsanların xislətini

Bir az da böyüyür

Mübarizən…

Yavaş-yavaş sərtləşirsən…

Yetişirsən…Cümlələr

Yerini daha geniş cümlələrə verir

Cümlələrin də yetişir

Fikirlərin də…

Yarısı məktəbdə,

Yarısı məhəllədə,

Yarısı evdə,

Xeyirdə, şərdə…

Tanıdığın adamların

Sayı da artır,

Adamlar tanıyırsan

Yaşında artıq,

Hətta bir az “qocalırsan”

Başından artıq…

“Kimsən? Atan kimdir?

Baban kimdir?

Anan kim?”

Cavab verirsən:

“Əliyəm, Sarayam, Tahirəm

Qoçəlinin oğluyam,

Əlövsətin qızıyam

Əkbərin də nəvəsi,

Saranın da balası…”

Adlar necə tanışdır…

Qoçəli, Əkbər, Sara,

Rişxəndlə gülür sana:

“Xoş gəlmisən! Nə yaxşı!

Ay, Qoçəlinin oğlu!

Ay, Əlövsətin qızı

Ay, Əkbərin nəvəsi!

Ay, Saranın balası!

Çay iç bizlə, qadası!”

Beləcə duyursan

İlk saxta mehribanlığı,

İlk saxta səmimiyyəti…

Duyursan, amma, susursan…

Bir az da bərkiyirsən…

…Böyüyürsən,

Məktəblisən,

Tələbəsən,

Oxuduğun,

Kitabların, tanış

Olduğun müəlliflərin,

Hekayələrin,

Sətir-sətir əzbər bildiyin

Dərsliklərin

Əzbəri də

Məhvərindən

Dəyişir…

Artıq hər şeyi

Və hər kəsi

Tanıyırsan,

Dünyanı, bəşəri…

Hər şeyin

Və hər kəsin dadına baxırsan….

Kinin, nifrətin, xəyanətin

Vətənə, anaya, bayrağa ataya

İncilə, Tövrata, Qurana,

Tanrıya

Cümlə bəşərə

Duyduğun

Məhəbbətin…

Və ən çox sevdiyin

Şeylərdən,

Ən çox vurğunu olduğu

Kəslərdən iyrənməyə başlayırsan…

Və beləcə başlayır

Ən böyük mübarizən!

Müqəddəs bildiyin,

Toxunulmaz sandığın

Bütün dəyərlərə qarşı!

Çünki iç üzünü görürsən!

Müqəddəsliyin altındakı

İyrəncliyin!

Çünki iç üzünü görürsən!

Toxunulmaz bildiyin

Dəyərlərin altındakı

Bəşər heysiyyətinin

Zorlanmış bəkarətini!

Ve beləcə böyüyür mübarizən!

Bütün “sus”lara

Və bütün qorxulara

Qarşı!

Və böyüməlidir də,

Əzizim!

Qulaq ver! Gör nə deyir

Babaların nəfəsi:

“Danışmaq gümüşdürsə,

Susmaq qızıldır,

Oğlum, qızım”.

Nə gözəl sözdür bu söz…

Demə, ilk qadağamız

Bəri başdan qoyulmuş,

Demə, ilk rüşvətimiz

Bəri başdan verilmiş…

Sükut qızıla bərabərmiş…

Susma! Susma! Danışgil!

Qoy sözünün qiyməti

Düşsün gümüşdən belə!

Çünki sənin “sus”undan,

O qızıl sükütündan

Nə qızıllar qazanır,

Kiçik böyük adamlar!

O böyük siyasilər!

Əbalı ruhanilər!

Nəhəng kapitalistlər

Nüfuzlu bürokratlar,

Ləndlordlar, o maqnatlar!

Onlardan hər yerdə var!

Ankarada, Bakıda,

Təl-Əvivdə, Tehranda…

Bax belə varlanırlar…

Bizim kimi adamların

Beynini və ruhunu uda-uda!…

Susma! Susma! Danışgil!

Qorxma, hələ ki varsan!

Qorxma! Qorxma! İrəli!

Çünki , düşünən başsan!

Dönmə mübarizəndən!

Çünki , sən,

VƏTƏNDAŞSAN!…

06/07/2026/-07/07/2026

Xoşniyyətli insanların, xoş niyyətlərinə çatması aruzusu ilə…

Gecə keçmiş, yastıq başında

Başlayır xəyallar,

Boy verir arzular…

Arzular ümid cücərdir,

Ümidlər cəhd tomurcuqlayır…

Çatmaq ümidi ilə yaşayırsan,

Çatmaq həvəsi ilə çapırsan

Ümidini, arzuların üstünə…

Ya yetirsən arzuna

Ya da gedir tərsinə…

İl gəlir il üstünə…

Sonra da görürsən ki,

Məktəb də bitirmisən,

Əsgərlik də çəkmisən,

Təzə işə girmisən

(Nə fərqi var, yaxşı, pis)

Axır ailə qurmusan,

Ər evinə köçmüsən…

***

-İstəklidir?

-Yox əşi..elə birin tapdılar,

Dedilər: Məsləhətdir!

-İxtisasın?

-Atam deyən, anam istəyən…

-Bəs peşən?

-Nə bilim “nə”

-Maaşın?

-Pis deyil də…

-İşindən razısanmı?

-…Başımı girləyir də…

-Köçəsiydin Berlinə?

-Qalıram Əhmədlidə…

Yaş gəlir yaş üstünə…

***

Bir ölkənin içində

Bir şəhər dəyişmisən,

Ya bir şəhər içində

Dörd otaq dəyişmisən,

Üç otaq əvəzinə…

Xeyirli olsun, bacım, qardaşım!

Arzu. dilək tutmağa

Ya da peşman olmağa,

Bir otaq yerin artıb

Bir şəhər yerin artıb

Bu ölkənin içində!…

Yenə şükür bu günə!…

…Hə?!…

…Arzular harada idi?

Arzular diri idi,

Arzular cəsur idi…

Ümidlər şirin idi…

Diri arzular ölür,

Arzular qorxaqlaşır,

Ümidlər acılaşır…

Ya sən qurban verirsən,

Keçirsən hünərindən,

Ya da ki sənli, sənsiz,

Eləcə itir, gedir…

Arzular şəhərində

Arzular dəfn edilir…

Ayılırsan fikirdən,

Yan otaqdan səs gəlir:

-Ay oğul, araq hanı?

-Ay qız, bizə çay gətir!

04/01/2025-05/01/2025

Elnur və Köçəriyə

Su aydınlıqdır…
O gecə, o aydınlıq,
İki evin iki kişisini
O dünyanın aydınlığına,
Külfətini, qaranlığa apardı…
Altıca hərflik “Rəhmət” qopdu
Adamların dilindən…
Vəzifəli, rütbəli, bivec
Altı, altmış altı
HƏRİFİN ƏMƏLİNDƏN!…
İki evin iki kişisi

Köçünü götürdü
O gecə,
Tunelin altında
Bu şəhərdən…
23.10.2024

səs…səs..səs..

…sus…sus…sus…

səs…söz…söz…

.söz..sÖz..Söz..

sus…sUs…Sus…

Söz…Söz…Söz…

Söz…Söz…Söz…
Söz..Söz…Söz…

Sus…Sus…Sus..

Söz…Söz…Söz…

SÖZ…SÖZ…SÖZ..

SUS!….SUS!,,,SUS!,,,

SUS!…SUS!…SÖZ!..
SÖZ!…SÖZ!…

SOS!…

20/05/2024

Bəlkə də, işə qəbul zamanı

İlk tələb belə olmalıdır:

-İşə maska ilə gəlin!

Səhər saat doqquz olan kimi,

Geyinin maskanızı!

Qapıdan keçən kimi…

Kininiz varsa, udun!

Nifrətiniz varsa, unudun!

Şərəfinizi, ləyaqətinizi

Qapıdan çöldə qoyun!

Ən çox nifrət etdiyiniz insana

Salam verin!

Üzünə tüpürmək istədiyiniz adamın

Üzünə gülə-gülə

“Sabahın xeyir!” deyin,

Gözünüzün görmək istəmədiyi

İnsanın, gözünün içinə baxıb

Əlini sıxın…

Narahat oldunuz, deyəsən?

Narahat olmayın.

Vərdiş edəcəksiniz…

Öyrəşdirəcəklər,

Öyrəşəcəksiniz…

Belə də insan deyilsiniz?

Bir tikə çörək üçün

Hər sifətə düşəcəksiniz!…

Bilirsiniz necədir?

Daxili duyğuları,

Mənəvi dəyərləri

Dərin, ali hissləri…

Bunları…bunları

Saat altıdan sonra

Özünüzlə götürərsiniz…

Hə, bu arada, qapının

Qabağında qoyduqlarınızı da

Unutmayın ha…

O şərəfinizi, ləyaqətinizi deyirəm,

Hə, onları…

Gedəndə götürərsiniz…

Çünki iki yüz kvadrat metrlik

Bu kvadratın içində

Heç nə mənəviyyatla ölçülmür!

Çünki, bir-birimizdən

Keçir işimiz!

Çünki, İŞÇİYƏM!

İŞÇİSƏN! İŞÇİDİR!

İŞÇİYİK! İŞÇİSİNİZ!

Və yaxşı işçisinizsə,

Yaxşı qadın, yaxşı kişisiniz!

…Fərq etmir, alçaqsınız,

Qorxaqsınız,

Satqınsınız, yaltaqsınız!

Amma,

Sadəcə və sadəcə

Yaxşı işçisinizsə,

Yaxşı qadın, yaxşı

Kişisiniz!

Aydın oldu dediklərimiz?!

-Aydın oldu.

-Eşitmədim?!

-Aydın oldu, dediklərimiz?!

-Aydın oldu!

Başqa sualınız var?!

-Yoxdur.

-Yaxşı, oldu. Gedə bilərsiniz.

Hörmətli, bəlkə də,

Hörmətsiz namizədlər,

Unutmayın ha!

Sabah işə maska ilə

Gələrsiniz…

17/03/24