Author: Emil (page 1 of 4)

CAMALIN GÖDƏKÇƏSİ

Həftənin şənbə günü idi. Elşadla Camal, şənbə günü çay içməyə sözləşmişdilər.

Elşad, səhər saat on iki olmamış, universitetə gəlmişdi.

Növbədə tək idi.

Mühafizə xidmətindən açarı götürüb, turniketdən keçdi.

Saata baxdı.

-Hələ on beş dəqiqə var.

“C” binasına yollandı.

Özü üçün fincan çay, su götürdü.

Ödənişi edib, kitabxanaya yollandı.

Kitabxanaya bitişik kafenin qarşısına çatdı.

Sağ qolunu sağa itələyə-itələyə, kafenin qapısını açdı.

İçəri girdi.

-Su ilə çayı hələ ki burada saxlasam olar? Kitabxananı açmalıyam.

-Olar.-barista dedi.

Elşad, çayla suyu, kafenin qapıya yaxın olan oturacaqların sırasındakı masaya qoydu.

Yanınca tələbə çatdırdı özünü kitabxananın qapısına.

-Sabahınız xeyir. Kitabxana işləyir?

Elşad, cibindən açarı çıxartdı.

-Açsam, kitabxana işləyəcək-gülə-gülə dedi.

Açarı içəri saldı.

Açar ilişdi.

-Ay səni!…

Bir də çevirdi.

Yenə ilişdi.

Tələbə, Elşadın üzünə baxdı.

Elşad da tələbənin üzünə.

-Zəhmət olmasa, mühafizə xidmətindən bir nəfər çağıra bilərsiniz?

-Mühafizədən? Çağıraram.

Tələbə üzüaşağı yollandı.

Elşad, əlini saxladı.

-Əmanətdir, açar da kitabaxana da. Qoy hələ ki əl dəyməyim. Gəlsin görək, nə olur.

EElşad gözlədi.

Ətrafa baxdı.

lTələbə gəldi.

-Açılacaq.

Tələbə getdi.

Elşad gözlədi.

Gələn olmadı.

-Bismillah.-deyib, açarı içəri saldı.

Açar, Allahın adı ilə açıldı.

İçəri girdi.

İkinci qapını açdı.

Kitabxananın işığını yandırdı.

İçəri biri girdi.

Mühafizədən idi.

-Bağışlayın, sizə də əziyyət verdim, ilişmişdi açar, açıldı axır.

-Narahat olmayın, müəllim. Tələbə gəldi bizə dedi ki, kitabxana açılmır.

-Mən göndərmişdim. Sağ olsun. Siz də sağ olun, əziyyət çəkmisiniz.

Mühafizəçi getdi.

Elşad, pencəyini oturacaqdan asdı. Çantasını, oturacağın ayağına qoydu.

İkinci mərtbəyə qalxdı.

İşığını yandırdı.

Üçüncü mərtbəyə qalxdı.

İşığı yandırdı.

İşığın siftəsinə tələbə gəldi.

Salamlaşdılar.

Elşad, ən aşağı mərtəbəyə düşdü.

Oranın da işığını yandırdı.

Birinci mərtəbəyə qalxdı.

Siftəsi, tələbə gəldi.

-Elmi kalkulyator var?

-Var.

-Verə bilərsiniz?

-Verə bilərəm.

Elşad, özündən, sağda, aşağıda, üçüncü siyirməni açır. Tələbənin istədiyi kalkulyatoru götürür. Masaya qoyur.

-Tələbə kartınız, zəhmət olmasa.

Tələbə, kartını verir.

Elşad, adı oxuyur.

-Kürşad Əliyev…gözəl adınız var.

Tələbə gülümsünür.

Elşad, kalkulyatoru, tələbənin adına yazır.

-Adınızı kim verib?

-Atam.

Tələbə, kalkulyatoru götürür.

-Bilirsiniz də kimin adı olub?

-Bilirəm.

-Uğurlar, Kürşad bəy!

Tələbə gedir.

Elşad, tək qalır.

Telefona baxır.

Saat birə iyirmi dəqiqə işləyir.

-Hələ vaxta var. Onsuz gec oyanır bəy oğlan. İkinin yarısı yazaram.

TTələbə gəlir.

-Salam, kalkulyatorunuz var?

-Var.

-Verə bilərsiniz?

-eVerə bilərəm. Kartınızın nömrəsini deyə bilərsiniz?

Tələbə, kartın nömrəsini deyir.

Elşad, kartın nömrəsini, sistemə yazır.

Adı oxuyur.

-Toğrul Məmmədli! Oho! Toğrul! Qardaşımla adaşsınız!

-Tələbə gülümsünür.

-Bilirsiniz də, Toğrul kimin adı olub?

-Bilirəm.

-Onun oğlunun da tərbiyəçisi, atabəyisi Şəmssəddin Eldəniz olub. Atabəy də olmaq hər kişnini işi deyildi. Dərin dövlət olmaq demək idi, atabəy olmaq.

Bunu deyib, kalkulyatoru, tələbəyə uzadır.

-Uğurlar, Səlcuq sultanı!

Tələbə gedir.

Bir saat keçir.

Elşad, whatsapp-dan Camala yazır.

“Salam, Camal qaqam, necəsən? İş-güc? İnşallah, bu gün nə vaxta görüşək biz?”

Tələbə gəlir.

Gələn, Kürşaddır.

Bir daha salam, Kürşad bəy!

-Salam-Kürşad, gülümsünür.

-Necə keçdi imtahan?

-Yaxşı.

-Lap yaxşı. Zəhmət olmasa, kalkulyatoru təhvil verin, o biri tələbələrin də imtahanları yaxşı keçsin.

Kürşad, gülə-gülə, kalkulyatoru Elşada verir.

Sağollaşırlar.

Camal yazır.

“Salam, qardaşım. Mən bu gün gələ bilməyəcəyəm Bakıya. Hava çox yağışlıdır. Üstülüyüm də yoxdur.”

“Yaxşı da?”

“cCiddiyəm.”

“Bilirəm”

“Can, qaqam, can. Sağlıq olsun, başqa vaxta, inşallah”.

“İnşallah”.

Tələbə gəlir.

-Salam, Səlcuq sultanı!

Toğrul, kalkulyatoru masaya qoyur.

-Necə keçdi imtahan?

-Yaxşı.

-Lap yaxşı. İxtisasınız nədir?

-Biznesin idarə edilməsi.

-Dekanınız kimdir?

-Hüseyn müəllim. Hüseyn İsmayılov.

-Yanında gedib-gələ bilirsiniz? Məsləhətləşə bilirsiniz?

Toğrul, başını bulayır.

-Çətin adamdır.

-Başa düşdüm. Mən özüm də bura məzunuyam. Dövlət və ictimai münasibətlər ixtriası üzrə məzun olmuşam. İstəyirsinizsə, şəxsi gmail hesabımı verim, nə sözünüz olsa, yazarsınız mənə.

-Olar.

Elşad, qırmızı stikeri üstdən qopardıb, gmail ünvanını yazır. Tələbəyə verir.

Tələbəyə də sarı stikeri uzadır.

-Oldu. Danışarıq, əlaqədə olaq.

Sağollaşırlar.

Elşad, təzədən, Camalın yazdığına baxır. Öz-özünə fikirləşir.

-Özü də bizlə, mənimlə, Elnurla görüşmək istəyirdi. Söz danışmışdıq. Yağış da yağmağa vaxt tapdı da! Üzünə lənət!

Elşad, Camala yazır.

“Camal, sən gələ bilmirsən, mən gəlim sizə tərəf. Qardaş deyilik mi? Söz danışmışıq. Sən igid oğulsan ey, sənin kimi oğlun hayına tufanda da çataram”.

Camal, mesajı oxuyur.

“Qardaşım, bu günün başını burax. Arxayın bir vaxt görüşərik”.

“Yaxşı”.

Elşad, kompüterin qarşısına qoyduğu fotoşəklə baxır-özünün, Camalın, Elnurun şəklinə.

Ürəyi düyün-düyün olur.

-Qaqamdır ey, qaqam, Camal qaqamdır.

Elnura yazır.

-“lnur, mənim işim dörddə bitir. İşdən çıxan kimi, gələcəyəm Yasamala. Oradasan da sən?”

Tələbə girir kitabxanaya.

“Salam, USB var?

-Var.

Elşad, ikinci siyirməni açır. USB-ni götürür.

-Kart nömrəniz?

-2482

Elşad, kart nömrəsini yazır.

Tələbənin adını oxuyur.

“Əlikərim”

-Əlikərim…maşallah, bu gün də məşhur adamların adını eşidirəm, Səlcuq sultanı Toğrul, şair Əlikərim.

Əlikərim gülümsünür.

-Adınızı kim verib?

-Anam.

-Ədəbiyyat müəllimidir?

-Bəli.

-Hiss olunur. Buyurun, USB-niz.

-Sağ olun.

Tələbə gedir.

Elnur yazır.

“Orada olacağam. Gələrsən”.

“Oldu”.

Elşad, təzədən fotoşəklə baxır.

Ürəyi düyün-düyün olur.

-Sənin kimi oğulu yağış altda qoyarammı heç, Camalım. Ay, Allah, sənə qurban olum, məni bu gün Camalın hayına çatdır. Çatdır onun hayına. O, yağış altda qalmasın. Nə olar, qalmasın…

Qeydiyyat şöbəsinin dairəsində var-gəl edir.

Boşluqdur, Gəlib-gedən yoxdur.

Kitablara baxır, tələbələrə baxır.

Saata baxır.

Saat üçə on beş dəqiqə işləyir.

-Bir saat qırx beş dəqiqəyə iş qurtarır. Döz, görək, Elşad.

Birdənbirə tələbələrin gediş-gəlişi sürətlənir. Bir tələbə üç, üç tələbə altı-altı gəlir Elşadın üstünə.

-Kalkulyator var?

-Var. Kart nömrənizi zəhmət olmasa?

-USB var?

-Var. Kart…

-Kitabxana neçəyə kimi açıqdır.

-Dörd…

-Kağız var?

-Yox…

-Adapter var?

-Tax…

-Rezervasiyam var idi.

-Bax…

Elşad, sözün birini qurtarmamış, o birinə keçirdi.

Beləcə saat dörd oldu.

Mühafizə işçisi, kitabxananı bağladı, Elşadla sağollaşdı.

Elşad, yağışın altında, Gənclik metrosu ilə 28 May metrosuna, oradan da M1 avtobusu ilə Yasamala yol alır.

Çatır Elmlər Akademiyası metro stansiyasına.

Oradan da birbaşa, kilsəyə sarı gedir.

Kilsəyə çatanda, dayanır.

Yağış yağır.

DOST mərkəzinin giriş qapısının qarşısında ayaq saxlayır.

-Bəlkə, özünə zəng vurum Elnura.

Zəng vurur.

Cavab gəlmir.

Yenə zəng vurur.

Yenə cavab gəlmir.

-Gözləyim, bəlkə, görər.

Gözləyir.

Yağı yağır.

DOST mərkəzinin işçiləri qapıdan çıxır, qapıdan keçir.

Vətəndaşlar, qapıdan keçir, qapıdan çıxır.

İİt hürür, pişik asqırır.

Elnurdan cavab gəlmir.

-Haradasan, ay Elnur?

Saata baxır.

Saat, beşin yarısını keçir.

-Altı oldu ki…

Elşad, kilsəyə sarı gedir.

Qapıya yaxınlaşır.

Qapı açıqdır.

Qapını aralayır.

Qapıdan keçir.

Aşağı düşür.

Sağdakı birinci qapını açır.

Otaq tələbə ilə dolu.

Gördüyündən, Elnuru soruşur, Elşad.

-Elnuru görməmisiniz?

-Elnur kimdir?

-Elnur burada?

-Hansı Elnur?

-Elnur içəridə?

-Bilmirəm?

-Elnur getməyib?

-Xəbərim yoxdur.

-Xəbərin yoxdur?-Elşad soruşur.

Elşad, öz-özünə fikirləşir.

-Birdən getmiş olar ha?…

Elşad, böyük otağa keçir.

Otaq başdan-boya tələbə.

Tanıyanlar çıxır.

-Necəsiniz, müəllim?

-Necəsən, şair?

-yaxşı.-Elşad cavab verir.-Elnuru görməmisiniz?

-Yəqin, zaldadır.-biri cavab verir.

-Yəqin…-Elşad, öz-özünə deyir.

Tələbələr oyun oynayır.

Elşadın, ürəyi gözləməyə dözmür. Otaqdan çıxır.

Əlini görür.

-Əli, Elnuru orada?

-Hansı Elnur?

Elşad, şəklini göstərir.

-Hə, orada.

-Allah, sənə şükür.

-Çağırım?

-Yox, özü gələcək onsuz.

Elşad, yan otağa keçir. Uşaqlar üçün ayrılmış otağa.

Qapını aralayır. Aralayır ki, çıxanda, Elnuru görsün.

Gözləyir.

Qızlar keçir.

Oğlanlar keçir.

Enur görünmür.

Xəlil keçir. Elşadı görür.

-Ooo, Elşad, salam, necəsən?-deyib, Elşadın üstünə gəlir.

Öpüşüb görüşürlər.

-Bu otaqda nəyə dayanmısan, keç yan otağa. Uşaqlar oyun oynayır, çay iç, şirniyyat ye.

–Çox sağ ol, a Xəlil. Elnuru gözləyirəm, gedəsi yerimiz var.

-Hə, Elnur, zaldadır. Çıxar yəqin. Sən sıxılma ey, rahat ol.

-Yaxşı.

Xəlil gedir.

Elşad, narahatdır.

Saat yeddiyə on beş dəqiqə işləyir.

-Görəsən, çatarıq?

Elnur, otaqdan çıxır.

Elşad, Elnuru görür.

Elnur da onu.

-Gəl bura.-Elşad deyir.

Elnur, Elşada sarı gəlir.

Çıxaq çölə, sözüm var.

Qapıdan çıxırlar.

Elşad, Elnurla bərabər üst pilləkənə qalxır.

Elşad, Camalla yazışmağını, Elnura göstərir.

-Camala gödəkçə alaq. Yoxudur.

-Gödəkçə?

-Hə.

Elnur, cibinə əl atır.

-Ay kişi, varımdır, narahat olma. Uşağın üstlüyü yoxdur. Bizi də bu həftə görmək istəyirdi. Yaman istəyirdi. Yağış yağanda nə olar? O bizə gələ bilmir, biz ona gedərik.

-Bəs haradan alaq?

-Yer bilirəm almağa. Gedək buradan sonra?

-Gedərik.

Yaxşı. Amma, heç kəsə bildirmə orada.

-Oldu.

İçəri keçirlər.

Elnur, böyük otağa keçir.

Oyuna qoşulur.

Ellşad, kənarda oturur.

Nurəddin, Elşadla rastlaşır.

Elşadın, irəlisinə gəlir, əl uzadır.

-Salam, necəsiniz?

Elşad, ayağa qalxır.

-Salam, şükür, siz necəsiniz?

-Yaxşıyam, yaxşı olasınz. İşdən gəlirsiniz, deyəsən?

-Hə, işdən gəlirəm.

-Geyiminizdən hiss olunur. Nə işidir?

-Kitabxanaçılıq.

-Harada?

-Universitetdə.

-Aaa, nə yaxşı. Nə iş görürsünüz?

Elşad, suallara həvəssiz cavab verir.

-Tələbəyə kitab veririk.

-Sonra?

-Yuxarı mərtəbələrə kitab daşıyırıq, yerbəyer edirik, sıra nömrəsi ilə. Tələbənin sualı olur, cavablandırıq, imkanımız olanda, kömək edirik.

-Yaxşı işiniz var.

-Sizdə ixtisas nədir?

-İqtisadiyyat.

-Hə…bu arada, göndərdiyim hekayəni oxuya bildinizmi?

Nurəddin gülümsünür.

-Hələ yox. Dərslərdən imkan tapan kimi oxuyacğam.

Nurəddin, oyun oynayanlara qoşulur.

-Siz də gəlin.-Nurəddin, Elşada deyir.

-Mənə belə rahatdır. Çox sağ olun.

Nurəddin gedir.

Elşad, saata baxır.

Saat yeddiyə iyirmi beş dəqiqə qalıb.

-Görəsən, çatarıq?

Elşad, otaqdan çıxır.

Elşad, qapıya çatır.

Qapıdan çıxır.

Telefonu açır.

Orxanın adını axtarır.

“Orxan 28 May”

Zəng edir.

Cavab gəlir.

-Salam, Orxan, necəsən?

-Saalam, qaqam, sən necəsən?

-Şükür.

-Oradasan?

-Oradayam.

-Neçəyə kimi?

-Səkkizə kimi.

-Nə yaxşı. Orxan, qaqam, bir istəkli əmioğlum var, bu gün bizi görmək istəyirdi. Yağışdır, gələ bilmir. Üstlüyü yoxdur. Sən canın, ona gödəkçə ayır, gəlib səndən alacağam.

-Olar, qaqam. Necə gödəkçə?

-Vallah, hündür oğlandır. Boy-buxununa biçim gödəkçə.

-Oldu, qaqam, ayıracağam gələrsiniz.

-Var ol, ay Orxan, sağ ol. Gələcəyik.

Elşadın ürəyi yerinə gəlir.

-Bu iş də düzəldi.

Elşad, içər keçir.

Zal qapısını açır.

Oyun davam edir.

-Göz bəbəyi sənsən?

-Yox.

-Keçdi. Növbəti.

-Qulaq deşiyi sənsən?

-Yox.

-Keçdi. Sən seç.

-Topuq yarası sənsən?

-Hə.

-Qəşəng! Divanda, Elnura yer edin.

Elşad, saata baxır.

Nurəddin, oyundan ayrılıb, Elşadın yanına gəlir.

-Nurəddin, sənə zəhmət, Elnurun yanına get, məni işarə elə də ona.

-Oldu.

Nurəddin, Elnurun yanına gedir. Elşadı işarə edir.

Elnur, Elşada sarı baxır.

Elşad, biləyini sağ əli ilə sol biləyinin yuxarısını göstərir.

Elnur, başı ilə razılıq verir.

Oyun beş dəqiqə çəkir.

Oyun bitir.

Uşaqlar ayağa qalxır.

-Xəngələ gedirik-Nurlan deyir.

-Gedək.

Elşad, Elnura sarı baxır.

Elnur da ona sarı.

Elşad, ayağa qalxır.

Elnurla, Elşad kənara çəkilir.

-Xəngələ gedək, oradan yollanaq Sumqayıta?

Elşad, saata baxır.

-Gec olar, Elnur. Gödəkçə üçün 28 Maya getməliyik, gec olar.

-Yaxşı. Qoy uşaqlara deyim heç olmaya.

-De. Narahat olma, o xəngəl qonaqlığını Sumqayıtda təşkil edərik üçümüz. Gödəkçə alaq, Camal yağış altda qalmasın.

Elnur, uşaqların yanına gedir.

Elnur, uşaqların yanından qayıdır.

-Dedim.

-Oğulsan, gedək.

Çıxırlar.

Çıxan kimi, metro stansiyanın yolunu tuturlar.

-Atasımısan, babasımıssan Camalın, ay Elşad?-Elnur, gülə-gülə soruşur.

Elşadın, boğazı düyün-düyün olur.

–…Camal…Camal ayrı oğuldur…

Yolu Hüseyn Cavid parkına sarı keçirlər.

Çatırlar parka.

-Sən o vaxt demişdin ki, Camal nə edib sənə?

-…Məni ölümdən qurtarıb, Camal. İntihardan qurtarıb. Camal kişi adamdır, Elnur, ayrı oğuldur. Onun kimi igidi yağış altda qoymaram mən.

Keçid aşağı düşürlər.

Keçid yuxarı qalxırlar.

Metro stansiyaya sarı gedirlər.

Metro stansiyaya çatan kimi, M1 avtobusuna minirlər.

Elnur, Elşadın çantasını əlinə götürür.

Yol uzundur.

Uzun yolun dərmanı da söhbət.

Yoldan it səsi gəlir.

Söhbətə başlamağa da bəhanə.

-İt saxlamısan, Elnur?

-Saxlamışam.

-Nə cins?

-Cinsi yox idi, küçə iti idi. Dişi it. Həyət-bacaya göz idi. Beş yaşımdan bəri saxlayardım o iti. Sarı it idi. Özü kimi də sapsarı balaları. Sonra itik saldılar iti

-_Yaxşı da…

-İtik saldılar. Beş-altı ay olar itmişdi. Yaz ağzı idi. Evimizə sarı gedirdim. Yaxınlaşdım çəpərə. Zingilti eşitdim. Baxdım ora. Bizim sarı it. İyimdən duyuq düşüb, tanıyıb məni. Yazığım gəldi. Aldım qucağıma, gətirdim həyətə.

-Biz də pişik saxlayırıq. Beş il olar, bizlə qalır. Qardaşım gəldi dedi ki, pişik saxlayaq. Dedim, özümüzü güclə saxlayırıq, pişiyi hara saxlayaq. Dedi, yox saxlayaq. Düşdük aşağı. Bir də gördüm dümağ pişik, qorxa-qorxa üzümüzə baxır. Qaldırdıq yuxarı pişiyi. Girdi evə. Sağı-solu gəzdi. Girdi yatağın altına. Gizləndi. Qardaşım girdi yatağın altına. Çağırdı, gəlmədi. Pişik saxlayan tanışlarına yazdı. Dedi, yemək qoyun qabağına, gələr. Qoyduq, gəldi. Sığallamaq istədim, cırmaq atdı. Başladı, xalçadan tutmuş, başmağımıza kimi iylədi. Birinci gecəsi, yuxarıda, pəncərənin qırağında yatdı. Qaldığı bir ay deyildi. bizim evdə çıxmadığımız yerlərə çıxmağa başladı oğraş…

Elnur, gülümsündü.

-Öyrəşmişik sən öl…evə gələndə qarşılayan o, evdən gedəndə, yola salan o. Ağsaqqal kişiyə dönüb evin içində. Arada xeyir-dua da verir.

Gülüşürlər.

Söhbətləşə-söhbətləşə 28 May metro stansiyasına çatırlar.

-Gəl, bura. Dükan, keçid altdadır.

Qabaqlarına ilk keçid çıxır.

-Bu deyil, irəlidəki.

İkinci keçid çıxır.

-Bu da deyil. Bundan irəlidəki.

Üçüncü keçid çıxır.

-Bax, bu. Düşək aşağı.

Düşürlər aşağı.

Düşən kimi, yolu sola burulurlar.

-54-cü mağaza, Oscar Men.

Rəqəmlərə baxa-baxa, 54-cü mağazanın qabağına gəlirlər.

-Oscar Men. Budur bax.-Elnura göstərir.

İmçəri girirlər.

-Salam, ay Orxan. Tapa bildinmi?

-Orxan, Elşadla görüşür.

Elşad, Elnurla Orxanı görüşdürür.

-Qardaşımdır.

-Lap yaxşı. Tapdın nədir? Sən deyəsən, mən tapmayam.

-Var ol, Orxan. Göstər görüm.

Orxan, şalvarların düzüldüyü sıranın üstünə qoyduğu qara gödəkçəni götürüb Elşada göstərir.

Gödəkçəni açır.

Siftəsi, Elşad geyinir.

-Camalın üstünə gələr, Elnur?

-Elnur da geyinir.

-Gələr, yəqin.

-Hamınızdan uzun Hacıdır. Hacı, geyin görüm.-Orxan deyir.

Hacı da söhbət üstündə idi. Söhbət edə-edə, Orxan gödəkçəni, hacının üstünə geyindirir.

-Hacının üstünə gəlirsə, əmioğlunun da üstünə gələr.

-Nə qədərə?

-Qaqamsan, qiyməti yetmiş beş manatdır, sən qardaşsan, sənə altmış.

-Heç olamsa, əlli elə.

-Qaqamsan, bax, sənə altmış deyirəm, Belə vallah, yetmişdən aşağı satmıram.

Elşad, cibindən çəhrayı yüzlüyü çıxardır.

-Buyur, Orxan. Sən ki mənim istəkli əmioğlumu yağışda qoymadın, kişi adamsan.

Pulu verir, malı alır.

Çıxırlar.

Çıxıb, vağzala yönəlirlər.

Vağzala qalxıb, üzü Bakı-Pirşağı-Sumqayıt qatarının qalxacağı P59 saylı sıraya gəlirlər.

Gözləyirlər.

Hamı gözləyir.

Saat səkkizə on dəqiqə qalıb.

Qatarın gəlməyinə iyirmi yeddi dəqiqə var.

-Camal, gələcəyəmizi bilir?-Elnur soruşur

-Yox, deməmişəm.

-Bəs elə şey olar?

Zəng edir.

-Demə ha, gödəkçə almışıq, de ki, səni görməyə gəlirik.

Elnur, başı ilə razılıq verir.

Zəng edir.

Cavab verir Camal.

-Camal, salam, necəsən?

-Axşamın xeyir, qardaşım. Şükür, sən?

–Yaxşıyıq. Elşadla gəlirik Sumqayıta. Mən çağırmışam. Gəlmişkən, dedik, səni də görək.

-İnd gəlirsiniz?

-Hə, indi. Belə oldu.

-Qəfləti oldu, gəlin, qarşılayacağam sizi vağzalda.

-Oldu.

-Nə dedi?

-Bizi qarşılayacaq vağzalda.

-Lap yaxşı. İşimiz düzəldi.

Gözləyirlər.

Saat səkkiz tamamdır.

Yanlarına hərbi forma geyinmiş, ədliyyə işçisi gəlir.

O da gözləyir.

-Qatar niyə gecikir ey?-kişi deyir.

-Yəqin, əsgərlik görməyib.-Elşad deyir.

Kişi gülümsünür.

-Olmusan?

-Səhhət imkan verməyib.

-Sən bəs?

-Tələbəyəm.

-Harada?

-Sumqayıt Dövlət Universitetində.

-Fikrin var?

-Magistrdan sonra.

-Nə üzrə oxuyursan?

-Politologiya.

-Hara qeydiyyatdasan?

-Beyləqanda doğulmuşam.

-Beyləqan qeydiyyatısan?

-Atam bizi Bakıya yazdırıb.

-Bakı qeydiyyatısan?

-Onu bilmirəm.

-Kişinin səs tonu dəyişir.

-Necə yəni bilmirəm? Sən necə studentsən? Nə sayaq politoloqsan? Yazıldığın yeri bilmirsən?

-Atam o vaxtı yazdırıb ey, mən uşaq olanda.

-Uşaq olanda ayrı. İndi ki tələbəsən. Politologiya oxuyursan. Bil elə şeyləri. Dəqiq ol.

-Harada qalırsan?

-Sumqayıtda.

-Dılı”ları görürsən?-kişi gülə-gülə soruşur.

Elnur qaşların çatır. Qıyıq gözləri bir az da qıyılır.

-Kimi?

-Qubadlılıları.-Elşad deyir.

-Hə…görürəm.

Kişi gülümsünür.

-Mən də oradanam.

-Qubadlıdan?-Elşad soruşur.

-Hə.

-Ay kişi, bunu bayaqdan de də. Mən də Laçındanam.

Əl verib, öpüşüb-görüşürlər.

-Sən harada işləyirsən?-kişi, Elşaddan soruşur.

-Kitabxanada.

-Hansı kitabxana?

-Universitet kitabxanasında.

-Hə…

-Məzun olduğum universitetdə kitabxanaçı işləyirəm.

-Hansı universitet?

-BDU.

-Hə…keçən il, qardaşım oğlu da ora girmişdi. Hüquqşünaslıq oxuyur.

-Adı? Bəlkə, tanıyaram.

-Arif. Tağıyev Arif.

-Adı tanış gəlir.

Qatar da gəlir.

Qatara yaxınlaşırlar.

Basabas düşür.

-İmkan verin də çıxaq!-qatardan çıxan orta yaşlı qadın qışqırır.

Çöldəkilər içəri keçir.

Elşad, hərbi forma geyimli kişi, Elşadla yan-yana, Elnur da üzbəüzlərində oturur.

-Hə, deməli kitabxanada işləyirsən. Tələbələr gedir-gəlir?

-Arada…oxuyanı da var, oxumayanı da…tələbədir də…

Kişi, Elşadın saçına baxır.

-Təzə kəsdirmisən, deyəsən?

-Hiss olunur?

-Bəs nə. Harada kəsdirirsən?

-Məhəlləyə yaxın yerdə.

-Neçəyə?

-Ona.

-Ona? Harada qalırsan?

-Nərimanovda. Üçə kəsdirirdim, bərbər naz elədi, dəyişdim bərbəri.

Kişi, gülümsündü.

-Mən də məhəllə bərbərinə kəsdirirəm. Şəhərə gediləsi deyil. Bir dəfə qələt elədim, şəhərdə kəsdirdim, bərbər köpəkoğlu on beş manat pul istədi.

-Verdin?

Kişi, baş barmağın, şəhadət və ikinci barmağının arasına saldı.

-…Verdim…hara verirəm, Dedim, neçə? Dedi, on beş? Dedim, beşdən nə aşağı verirəm nə yuxarı. Formada idim. Bir söz deyə bilmədi. Beşliyi verdim, getdim.

-Şəhəri demə…bir ayda qazandığını bir gündə aparır…

-Bir dəfə, deməli, subay vaxtımızdır, mən, əmioğlu yanımızda da iki ceyran, getmişik bara, şəhərin mərkəzinə. Yeyib-içmişik nəyi var, lül-pey…nəyisə, haqq-hesab vaxtıdır. Qoydular hesabı qabağımıza. Qiymət nə qədər ola?

-Nə qədər?

-Üç yüz manat

Elşad, təəcübləndi.

-Üç yüz?

-Sən öl, üç yüz. Gözümüz kəlləmizə çıxdı. Dedik, yəqin, dəmik, yaxşı oxuya bilmir, bəlkə gözümüzə üç yüz görsənir, bəlkə, otuzdur. Ovuşdurdum gözümü, qoşa sıfır gördüm. Onda bildim, çaxır kəlləmə vurmayıb, qiymət kəlləyə vurub…

Elşad, gülümsündü.

-Nəyisə, əmioğlu başladı tarpa-turpa…ayə, siz kimsiniz, bu nə qiymətdir qoymusunuz, kimə soxuş gəlirsiniz, böyüyünüzü çağırın bura-filan..mən də baxdım ab-havaya, gördüm bura, biz girən kol deyil, başladım, əmioğlunu sakitləşdirməyə ki, çox qatıqlamasın…kişinin oğlu döşəyir ey…axır bu döşəməklə də iş açdı başımıza…

-Nə oldu ki?

-Nə olacaq? Qoltuqladılar bizi qızların qabağında. Apardılar zirzəmiyə. Zirzəmi də nə zirzəmi…qan gölü, oğraşdır…meydan sulu qan…divar qan, daş qan, tavan qan…canıma qorxu düşdü, əmioğluya yavaşca dedim ki, ay oğraş, sənə bu lazım idi…əmioğlunu görəydin,..cücəyə dönüb…bir də gördüm şaqqa-şaqqa oğlanlar şallaqlarlı şaqqıldadıb gəlirlər üstümüzə…

Elşadın qaşları çatıldı.

-Qardaş, obyeki hansı ənkə yekənin obyekti idi ki?

Kişi, göz vurur.

-Kiminsə…kiminsə oğlunun obyekti…dədəsi balaca adam deyildi…nəyisə, dedilər yə ödəyin, ya bu gördüyünüz..şallaqları əllərinə vura-vura soxurdular gözümüzə. Bir də administrator gəlir. Üzdən tanış gəldi, Yaxınlaşdı mənə.

-Qismət? Qardaş nə var nə yox?

Bəhram, əsgər yoldaşım.

-Bəxtə bax ey.-Elşad bunu deyib gülümsündü.

-Nəyisə, öpüşüb-görüşdük. Dedi, bəs, nə məsələdir? Dedim, bəs, belə-belə. Kələlərə gözünü ağartdı, çəkildilər. Haqq-hesab bağlandı.

-Yaxşı qurtarmısan.

-Sən öl, hə. O haqq-hesabdan altı ay sonra evləndim.

Kişi, bunu deyib güldü.

-Ağlın başına gəldi elə mi?-Elşad gülümsündü

Gülüşdülər.

-Oğıudan, qızdan kimin var?

Qatar, Keşlə dayanacağına çatdı.

Adamların sayı seyrəkləşdi.

Elnurun yanında oturan adam da getdi.

Elnur, Elşadgili daha aydın eşidirdi indi.

-İki oğul.

-Neçədə oxuyurlar?-Elnur soruşdu.

-Birisi beşdə, o biri dörddə. Böyüyün oxumaqla arası yoxdur. Deyir, futbolçu olmaq istəyirəm, “Neftçi”də oynamaq istəyirəm. Deyirəm, a bala, oxu, diplomun, təhsilin olsun, deyir yox ey, futbolçu. Deyir, mənim oxumağıma pul xərcləyincə, futbola yazdır, məşqçiyə pul xərclə. Mən də fuutbolçu olum, səninlə anamıı dolandırım.

-Sən öl, kişi adamdır, düzə düz deyir, yalan demir ki. Boş yerə oxuyunca, elə futblçu olsun. Bəlkə, elə o deyən oldu.-Elşad dedi.

Kişi, çiyinlərini çəkir.

-Bəlkə də, nə bilim. Amma, təhsil ayrı şeydir. Mən özüm də univesitet oxumuşam. Qərb Universitetini. Filologiya üzrə. Düzdür ey, hərbçi oldum, amma, ali təhsilim də oldu da. İstəyirəm, uşaqlarım da oxusun. Balaca oxuyur, deyir, böyüyəndə polis olacağam babam kimi.

-Olar inşallah. Böyüyü sıxışdırma. Uşaq da olsa, bəlkə, bilir nə deyir. Elə deyil, Elnur?

Elnur, başı ilə təsdiqləyir.

Qatar Zabrat dayanacağına yaxınlaşır.

-Söhbətimiz şirin getdi ha.-kişi deyir-qonağımız olun.

-Çox sağ ol.-Elşad deyir.

-Sağ olun, olmuş qədər varıq.-Elnur deyir.

-Nömrəmi götür istəyirsən, buralardan keçəndə, xəbər elə. İstəsən, sənə türmədən təsbeh düzəltdirərəm.

Elşad, kişinin nömrəsini alır.

-Adın?

-Zakir.

Nömrəsini qeyd edir.

-Yaz sən də mənim nömrəmi.

Zakir, Elşadın nömrəsini yazır.

AQatar, Zabrat dayanacağına çatır.

Sağollaşırlar.

Elnur, Elşadın yanında oturur.

Elşad, əlini, Elnurun çiyninə qoyur.

Fikrə gedir.

-Rəhmətlik anam, universitetə qəbul olanda, babam anama belə bir şeirə oxşar bir şey demişdi.

İyirmi idim, igid idim,

Otuz idim, topuz idim,

-Nə idim?

-Topuz idim. Topuz olur ey, gərməşov, palıd ağacından.

-Hə.

-Bax, o.

Elşad, şeirim ardını deyir.

Qırx idim, qıvraq idim,

Əlli idim, bəlli idim,

Altmış idim, batmış idim,

Yetmiş idim, yatmış idim,

Səksən idim, səksəndim,

Doxsan idim, nöqsan idim,

Yüz idim, yerlə düz idim.

Şeir bitir.

-İndi sənin igid, mənim də topuz vaxtımdır-deyib, sağ əlini çiyninə vurur.

-Görəsən, Sumqayıta neçə dayanacaq qalıb?-Elşad soruşur.

Elnur, ekrana baxır.

-Dörd dayanacaq.

-Az qalıb. Görək hələ, bəy oğlan özü oradadır mı?

-Gələcək, qarşılayacaq bizi.

Yarım saat keçir.

Dörd dayanacağın dörd dayanacağı da.

Qatar, Sumqayıt vağzalına çatır.

Qatardan düşürlər.

Yağış hələ də yağır

-Burada qarşılayacaq bizi, Camal?

-Yox, orada. Qarşıdakı yolda.

Qatardan çıxıb, vağzalın için girirlər.

Özləri ilə birgə də xeyli adam.

Növbə Elşadgilə çatanda, Elnur, kartını çıxarır.

Kart çıxmır.

Təzədən kartını çıxartmaq istəyir.

Təzədən çıxmır.

-Nə oldu?-Elşad soruşur.

-İlişib.

Elşad, sağa-sola baxır. Nəzarətçini çağırır.

-Xanım, oğlanın kartı işilib pul qabına. Miziniz olmaz?

Xanım, nəzarət otağına keçir.

Qayıdır.

-Yoxumuzdur.

Yanlarından ağsaqqal kişi keçir.

Xanım, kişini çağırır.

-Əmi.

Əmi gəlir.

Xanım, vəziyyəti izah edir.

Əmi də gücünü sınayır.

Kart, əmiyə də qalib gəlir.

Əminin də çarəsi kəsilir.

-Keç, get.

Keçib gedirlər.

Vağzaldan çıxan kimi, gözləri Camalı axtarır hər ikisinin. Səs-küydən, adam sayından, adam seçmək olmur

-Qayalı! Elmar market! Qərb saray! Simurq!

-Neçəyə?

-Əlli qəpiyə!

-Novxanı! Novxanı!

-Neçəyə?

-Neçə nəfərsiniz?

-Camal haradadır?-Elşad soruşur.

-Elnur, gözü ilə Camalı gəzir.

-Odur ha, orada!-Elnur, taksi sürücülərinin dayandığı sıranı göstərir.

Yanına gedirlər.

Qucaqlaşıb, görüşürlər.

Elşad, görüşən kimi, paketi açır.

Gödəkçəni açır.

Paket sürüşür, yerə düşür.

Paketi, su aparır.

Elşad, gödəkçəni, Camala geyindirir.

Camal dartınır.

-Qardaşım!

-Ə, geyin görüm!

-Qardaşım!

-Ə, demirəm, geyin!

-Qardaşım!

-Ay kişi, geyin görüm!

-Sənindir?

-Sənə nə fərqi? Geyin görüm!

Axır, geyinir.

-Qardaşım, gödəkçəm nənəmgildə qalmışdı, sabah gətirəcəkdilər.

-Nə bilim dedin, üstlüyüm yoxdur, gələ bilmirəm. Ürəyim gəlmədi. Ə sən, mənim qaqamsan ey! Qoyarammı yağış altda qalasan.

Təzədən qucaqlaşırlar.

Üçü birdən.

Sumqayıt avtovağzalının çölündə, yağış altında, yağış damcıları, Elşadın, Camalın, Elnurun, üç qardaşın-bir müsəlman iki məsihçinin, birinin cod, birinin qıvrım, o birinin yumşaq telinin başından süzülürdü.

Söz, yerini tutmuşdu.

Görüşmüşdülər.

Ürəkləri gülürdü.

27/10/26

I.

I.;

–

.

DAŞ

O daş binaların daş adamları

Daş pəncərələri, daş otaqları,

İçində oyanan, bəlkə boğulan,

O daş arzuları, daş xəyalları…

Hələ daşdan keçən, divardan keçən,

Yediyi, içdiyi, əppək, çörəyi,

Necə ki daşlaşıb, yumşalmayıbdır,

Necə ki daşlaşıb, bərkiyir hələ..

Adamlar yarışır bu daş içində,

Adamlar axtarır rahatlığını,

Adamlar rahatlıq tapa da bilmir…

Daldan atılan daş topuğa dəymir,

dTopuğa dəyəni ümid bilirlər,

Yerdən götürürlər topuq daşını,

Bir az göz süzdürüb üstü-başına,

Deyirlər “Bu da bir ümiddir, lələ,

Xaraba qalmışdı evim-eşiyim,

Bu daşdan evimi tikərəm elə…”

Tikir daş üstündən evin-eşiyin,

Daş da hazır olur, ev-eşiyi də,

Axır, topuq basır, keçir içəri,

O daşdan tikilən ev-eşiyinə…

…Daldan atılan daş topuğa dəyir,

Daldan atılanı tutur baş üstdə,

Daldan atılana başını əyir…

Başını girləyir o daş içində,

Daş kimi dolanır, dolandırır da,

Arvad-uşağını, oğul-qızını,

Gəzdirir ürəyin bu daş içində

Daş xoşbəxtliyini, o şadlığını,

Daş boyda dərdinin arabasını…

Daşdan pul çıxardır evin kişisi,

Daş ilə külfəti dolanır belə…

Daş kimi oyanır, daş kimi yatır,

Daş kimi ömrünü dolanır belə…

Daşdan çörək bişir təndirin üstdə,

Daşdan çörək yeyir arvad-uşağı,

Daşı da yumşalır, çıxarır suyun,

Xəmirin, yuxasın yoğuru belə…

Daşı artıq düşür, ya əskik düşür,

Külfət “harınlayır” daş tamahından,

Artıq daş tamahı “yarır” başların,

Arvad da daşlayır, ərin, uşağın:

“Sənə gələn günə bir daş düşəydi!

Səni doğan yerə, bir daş doğaydım!”

Deyib də dünyanın bu daş heyfini,

Şıxır, beləsinə çıxır, dincəlir..

Kişinin dözməyə yeri də qalmır,

Tükənir kişinin səbir daşı da,

Daşı da çatlayır, çıxır qapıdan

Çıxır bu dünyanın, bu daş dünyanın,

Ən uca, ən hündür daş nöqtəsinə!

Baxır yer üzünə görür ki. Allah!

Yerin də, göyün də rəngi yeknəsəq,

Yerdən daş süzülür, göydən daş yağır,

Dünyanı daş ilə qarğayır fələk!

Kişi çəkə bilmir bu daş yükünü,

Yıxılır dünyanın daş nöqtəsindən,

Daşı daş aparır, bax, beləsinə,

Daşı daş aparır, canı qurtarır,

Kişinin dünyanın daş həvəsindən…

Hələ indən belə, bərkiyər, lələ,

Hələ çox bərkiyər, hələ yuxalmaz,

Çox izzəti-nəfsi daşlaşanların,

İştahı, tamahı qartlaşanların,

Daş heyfi, daş heyfi, Allaha qalmaz…

SDünyanın daş yükün çəkən kişilər,

Daşdan çəpər tikər o adamlara,

Çox izzəti-nəfsi daşlaşanlara,

İştahı, tamahı qartlaşanlara…

Onda görərsən ki, məqam yetişib,

Dünyanın daş heyfi şölələnibdir,

Közərib, tüstüsü çıxıb Allaha!…

O daş adamların. bu daş hasardan

Qaçmağa macalı, gücü yox daha…

Gün gələr, vaxt keçər o daş adamlar,

Zülmdən, sitəmdən nəqqaş adamlar

Keçərlər mələşə-mələşə onda,

Dünyaya daş üstdə zindan düzəldən

Çəpər çəkənlərin daş ələyindən!

Dünyanın daş heyfi onda çıxılar!

O daş tamahları, daş nəfsləri,

O daş iştahları, daş nəfəsləri

Süzülər onların daş ürəyindən!

25/10/2021-26/10/2021

Bakı şəhəri

DUA

Axşam idi. Elşad saç-saqqalını qırxırdı.

Zəng gəldi.

Whatsapp zəngi idi. Adı oxudu

“Samir Məcidli”

Tanış gəlmədi.

Amma, cavab verdi.

-Alo?

Qarşı tərəf tox səsi ilə cavab verdi.

-Salam, Elşad, necəsən?

Elşad, alnını qırışdırdı.

-Salam, yaxşıyam, siz necəsiniz?

-Yaxşıyam. Deyəsən, məni tanımadın. Samirəm mən, “Caspian” hotelinin meneceri.

-Hə, tanıdım, Samir bəy.

-Lap yaxşı. Elşad, oteldə işləmisən də sən bundan əvvəl?

-İşləmişəm.

-Dünən də eşitdim, Sarvanla bir yerdə işləmisən.

-Bəli.

-Lap yaxşı. İngilis, rus dili necədir?

-İngilis əla, rus yaxşı.

-Lap yaxşı. Bu gecə gəl, qal, növbəyə.

Elşad duruxdu.

Belə cavab gözləmirdi.

Səhər saat altıdan oyaq idi, Elşad.

Öz-özünə dedi:

– Necə oyaq qalacağam səhər saat səkkizə kimi? Nəyin gücünə?

Cavab verdi:

-Bilirsiniz, Samir bəy. Mənim oteldə təcrübəm olub. Onu bilirəm ki, gecə oyaq qalan adamın, gündüzdən tox yuxusu olmalıdır. Bu gecə çətin. Yenə sabah mümkündür.

-Elə? Yaxşı.

Samir zəngi söndürdü.

Elşad, saç-saqqalını qırxıb-qurtardı.

Zəng gəldi.

-Salam, ağam, ayaqyolundasan deyəsən?-Sarvan bunu deyib gülümsündü.

Elşad acıqlı-acıqlı cavab verdi:

-Hər haradayam. Sözün var, söz danış.

-Ay kişi, zarafat edirik də, nə olub?

-Zarafat yeri deyil, sözünü de.

-Bayaq, Samir bəy mənə dedi ki, bəs gecə növbəsinə razı olmamısan.

-Olmamışam. Otellərdə işləmişəm mən. Gecə növbəsinə qalan adamın, gündüzdən tox yuxusu olmalıdır. Bu gecə qala bilməyəcəyəm. Qalsam da, oyaq qala bilməyəcəyəm.

-Qalarsan, ağam, niyə qalmırsan? Elə də qəşəng qalarsan.

-Qala bilməyəcəyəm. Yuxum pozulacaq.

Sarvan boğazını arıtladı. Ağır-ağır danışmağa başladı.

-Pozulmaz, ağam, pozulmaz. İşdir ey bu. Nə olar. Belə də özün bilərsən ey, yerinə başqa adam taparıq.

Söz, Elşad tutdu.

-G[zü ilə görən oğraş…-Elşad öz-özünə dedi-Adamı çörəyi ilə sınayarlarmı ə?!

-Nə deyirsən, ağam?

Sual, Elşadı, fikrindən ayıltdı.

-Gələcəyəm, Sarvan, gələcəyəm.

Sarvan, zəngi söndürdü.

Elşad Samirə zəng etdi.

-Samir bəy, gəlirəm gecə növbəsinə.

-Gəlirsən?

-Bəli.

-Lap yaxşı. Gəl.

Elşad, ürəyində Samiri, Sarvanı söyə-söyə, gecə növbəsi hazırlığına başladı.

Özü ilə oxumaq üçün, İncil, dəri parçadan doxsan altı səhifəlik dəftər, karandaş, Elnur və Camalla çəkdirdiyi fotoşəkili, Qazi Bürhanəddinin divanını, qırx vərəqliq dəftərini, götürüb, çantasına, evdən də əlli manat götürüb cibinə qoydu.

Hazırlığını başlayıb axıra çatdırana kimi, saat yeddiyə çatdı.

Gecə növbəsi, səkkizdə başlayırdı.

Saat yeddidə yola çıxdı.

Beş nömrəli avtobusla 28 May metrostansiyasına çatıb, oradan da pay-piyada, “Caspian” otelə sarı yol aldı.

Yol gedə-gedə də içərisindən söyürdü Samiri, Sarvanı. Söyə-söyə də, ürəyindən bu səkkiz misra süzülürdü söyüş əvəzi:

Kişi, yetər muradına

Kişi, bərkişə-bərkişə.

Yuxa çörək, daş içindən,

Bişə, bərkişə-bərkişə.

Qeyrət qaynar damarında,

Qeyrət bərkişə-bərkişə.

Baş üstündən, papaq getməz,

O baş, bərkişə-bərkişə…

Bəlkə də, on kərə, yüz kərə dedi bu şeiri içində. Dedikcə güc tapırdı özündə.

Gücünü toplaya-toplaya, otelin üzbəüzünə çatdı.

İçəri girdi.

Samir, gündüz növbəsinə gələn İsmayılla görüşdü.

-Samir bəy, dükana baş çəkib gəlirəm.

-Oldu.

Oteldən çıxıb, oteldən iki yüz addım uzaqlıqdakı dükana getdi.

Dükana girdi.

Özünə cüt-cüt, “Snickers”, “Boumty”, “Albeni”, “Kitkat”, “Mars” şokoladları, süd, axşam yeməyi üçün, qoğal, xaçapuri, samsar aldı.

Haqq-hesab edib, dükandan çıxdı.

Otelə çatanda, otelin meneceri. Elşadın əlindəkilərinə baxdı.

-Səhər kimi yeyib-içəcəksən?

Elşadım üz ifadəsi dəyişdi.

-Səhərə kimi, tək başıma qalacağam, gecə növbəsində. Oyaq qalmalıyam.

-Samir bəy, gülümsünə-gülümsünə soruşdu.

-Yeyib-içənsən?

-Xeyr.

-Heç yeyib-içməmisən?

-Heç-Elşad, kəsədən cavab verdi.

İçəri keçdi.

Aldıqlarını yerbəyer etdi.

İsmayıl Elşadla sağollaşıb, növbəsini təhvil verdi.

Elşadın gecə növbəsinə qalacağı otel, iki mərtəbəli, beş otaqdan ibarət, interyeri yaşıl rənglə bəzədilmiş otel idi.

Beş otağın biri işləmirdi.

Pakistanlı turistin hamam kefinin ucundan, otağı su basmışdı. Yatağın matrasını divara söykəmişdilər, döşək üzü bir tərəfdə, yastıq üzü bir tərəfdə idi. Pəncərəni də örttmüşdülər ki, çöldən keçən görməsin.

Tavandan damcı-damcı su, balaca su bidonuna süzülürdü. İşıqların da birisi yanırdı, ikisi yanmırdı.

Samir, Elşada işi öyrətməyə başladı.

–Biz PMS proqramı ilə işləyirik. Proqram, birbaşa Booking.com saytına bağlıdır. Qonaq qeydiyyatdan keçəndə, avtomatik bura yazılır. Bax, bunlar tutulmuş otaqlardır. Yaşıl rənglilər. Qırmızı rənglilər, boş otaqlardır. Qonaqları təzə gedib. Bənövşəyi rəngli otaqlar da, sabah-birisigün gedəcək qonaqların otaqlarıdır.

Bunu başa salandan sonra, başqa proqrama keçdi.

-Bu proqramda da, gələn qonaqların xarici pasport məlumatlarını sistemə qeyd edirik.

Bunu deyib, otelin votsap qrupuna göndərilmiş xarici pasport şəkillərindən bir neçəsini seçib, adlarını, soy adlarını sistemə yazmağa başladı.

_Verin mən də yazım, əlim öyrəşsin.-Elşad dedi.

Samir, mausdan əlini götürdü.

Elşad, qazax turistlərin ad, soy adlarını yazmağa başladı.

-Arada imkanın olanda, yüz ikinci otağa bax. Su kəssə, mənə yaz. Otaqları da çalış, yüksək qiymətə sat. Standart qiymətlər altmış beş-səksən manat arasıdır. Çalış, birinci mərtəbədəki otaqları yemiş manata, yuxarı mərtəbədəki otaqları, səksən-səksən beş manata sat. Nə qədər yuxarı qiymətə satsan, özünə də xeyirdir.

-Başa düşdüm.

Samir yerindən qalxdı.

-Mən nahar edim, qayıdacağam.

–Ye, gəl.

Elşad, mətbəxə getdi.

Mətbəx, yuxarıdan baxanda düzbucaqlı fiqur idi. Mətbəxin baş tərəfində ayaqyolu, ayaq tərəfində soyuducu var idi. Başda-ayağa isə sırası ilə masa, yemək bişirmək üçün yer, işçilərin naharını etməsi üçün yer, sağda qab-qacaqları, stəkanları yerbəyer etmək üçün beş sıra rəf, rəfin üzbəüzündə, divara asıqlanlar bərkidilmişdi. Ağ mələfələr, döşək, yastıq üzləri mətbəxdə ayaq tutub yeriyirdi.

Aldıqlarını açdı. Çayı qızdırdı. Sağ əlininin çeçələ barmağını masaya vura-vura tavana baxdı.

-İşə bax ey, ə…heyif…dünən də o biri meneceri gördüm. Hırı-zırı qanmır. İngiliscə də bilmir. Deyir, qaqa, pakistanlıdır, de ki, rezervini ləğv etsin. De. Özü deyə bilmir, amma, otel işlədir, mənim kimi , Sarvan kimi ali təhsilli nökərləri də yanında. Sarvanda da kişilik yoxdur ey, deyir, mən özüm də alman dili təkrar edirəm, amma, əsas işdir ey, müəllim, iş. Deyirəm, iş geri qalmasın, iş irəli getsin. Vallah, ibirinci işi fikirləşirəm. Özümü tərifləmək üçün demirəm ha, səhv başa düşməyin..Müəllim! Müəllim ha! Axırıncı dəfə, bəlkə də, on altısında müəllim görüb o otel meneceri…o da coğrafiya, riyaziyyat müəllimi…ondan da nə isə öyrənə bilibsə, axır otel işlədib, pul haqq-hesabı bilib…Hələ, ara yerdə, Sarvan, xadiməni də satdı. “Satqınlıq kim olmasın…” dedi, satdı. Çörək üstdə…Heyif…hörmətim vardı ona, kişi kimi…İndi görürsən, məni çörəyimlə sınayır,..görək axırı hara gedir…

Çaydan fit verdi.

Elşad, çaydandakı suyu stəkana süzdü. Üstündən də, bəlkə də, iki günün qara çayını süzdü qaynamış suyun üstünə.

Çay hazır oldu.

Başladı şamı Telmanın.

-Utanmaz-utanmaz da deyir, səhər kimi yeyib-içəcəksən? Yeyib-içəcəyəm, oğraşdır! Bax, sonra! Yaxşı işdir ey, tək qoy, gecə növbəsinə sal, sonra soruş ki, yeyib-içəcəksən? Yox. tövlə toyuğu kimi, gözümü dikəsiyəm tövlənin tavanına, görüm sabah nə vaxt çatır…Güc lazımdır işləməyə. Ay Allah, mənə güc ver.

Şamını bitirdi.

Çantasını da götürüb mətbəxdən çıxdı.

Otelin çıxış qapısına yönəldi.

Samir, çöldə siqar çəkirdi. Gözü, Elşadın əlindəkinə sataşdı.

-Noutbukdur?

-Yox.

-Qioy mətbəxə. Bura iş yeridir.

-Yaxşı.

Çantasını əlinə alıb, geriyə qayıtdı.

-Gedən vaxtın olar, gözlə, oğraş…-Elşad, öz-özünə dedi.

Qaytardı, qayıtdı.

Samir, siqarını səkiyə atıb, ayağının altında əzdi.

-Yaxşı, mən gedirəm. Ayıq-sayıq ol. Tez-tez güd qapını. Yüz ikinci otağa arada bax. Su kəssə, xəbər elə. Votsap mesajlarına nəzarət elə. Yazıb-edən olar. Ola bilər ki, səhər on ikiyə gələcək qonaq, sənin növbəndə gəlsin. Onun otağı doludur. Bəri başdan pulunu al, de ki, otağın saat on ikidə boşalacaq. Hərlənib-fırlansın saat on ikiyə kimi, on iki olsun, gəlsin, ver otağı. On ikidən tez vermə. Oldu?

-Oldu

–Yaxşı. Di sağ ol.

Əl verib, sağollaşdılar.

Telman, tək qaldı.

Mətbəxə sarı getdi.

İndi ora apardığını, mətbəxdən qeydiyyat şöbəsinə qaytardı.

Əvvəl İncili, sonra dəri qapaqlı dəftərini, böyüdücüsünü, iki gün əvvəl, Camalla, Elnurla, Səxavət dayının çayxanasında çəkdirib, çıxartdırdığı foto şəkli, Qazi Bürhanəddinin divanını sıra ilə masaya qoydu.

Başladı İncili oxumağa

Mattanın nəql etdiyi müjdə

“Dəlicə və buğda məsəli

İsa onlara bir məsəl də çəkdi: Səmavi Padşahlıq tarlasına yaxşı toxum səpmiş bir dama bənzəyir. Adamlar yatanda, onun düşməni gəlib buğdaların arasına dəlicə səpib getdi. Buğda böyüyüb bəhrə verəndə dəlicələr də göründü…”

Bir gözü İncildə, bir gözü işdə-qapının çölündə, pilləkəndə idi. Ayağa qalxıb, içəri keçir, votsap mesajlarına baxır, pilləkənlərə baxır. Yüz ikinci otağa keçib, tavandan süzülən suya baxırdı

Dıp…dıp..dıp…

Su kəsilməmişdi.

Geri qayıtdı.

Mehmaxana qonaqları gəldi.

Ata, ana, arabada bala.

-Arabanı, sizin yanınızda saxlasam, olar?-ingiliscə soruşdu.

Telman, qonağın barmağı ilə göstərdiyi yerə-özündən sağda qalan divara baxdı, atrabaya baxdı.

-Yerləşər-öz-özünə dedi.

-Olar-ingiiscə cavab verdi.

Yerləşdi.

Qonaqlar ikinci mərtəbəyə qalxdı.

Onlar yuxarı qalxanda, ata yuxarıdan aşağı Telmanı çağırdı:

-Sizdə üç gözlü adapter var? Bir də mümkündürsə, yastıq verərsiniz.

Telman, alnını qırışdırdı.

-Baxıb, sizə deyərəm.

-Oldu-gülə-gülə cavab verdi.

Qonaq getdi.

Elşad, yenə tək qaldı.

Menecerə yazdı.

“Samir bəy, oteldə üç gözlü adapter var? Bin Khalid istəyir”

Cavab gəldi

“Var. Oturduğun yerdən sağ tərəfdəki siyirtmədədir. Aç, götür, apar pakistanlıya ver. Verəndə də de ki, rezervi ləğv etsin, O vaxtından əvvəl gedir. Ona görə, indidən ləğv etsin.

“Oldu, Samir bəy”.

Elşad,, əvvəlcə, yüz birinci otaqdan təmiz yastıq, siyirtmədən də adapter götürüb, yuxarı-iki yüz ikinci otağa qalxdı.

–Qeydiyyat şöbəsi-Elşad ingiliscə dedi.

Cavab gəlmədi. Otaqda uşaq danışır, ora-bura qaçırdı.

–Qeydiyyat şöbəsi-Elşad, təkrarladı.

İİndi də ana dilə gəlmişdi, uşağını dilə tutub, sakitləşdirmək istəyirdi.

-Elşad, təzədən qapını yavaşca tıqqıldatdı.

–Qeydiyyat şöbəsi.

Bu dəfəki xora ata da qoşuldu

-Fatima, Fatima….

Deyəsən, qızını çağırırdı.

Elşad, atanın səsini eşitdi. Tıqqıltını, nağara ritmi üstə vurdu:

-Cənab, qeydiyyat şöbəsindən gəlmişəm. Sizə, adapter, yastıq gətirmişəm.

Qapı açıldı.

-Çox sağ olun.-Bin Xalid dedi.

-Buyurun. Bir də zəhmət olmasa, siz vaxtından əvvəl gedəcəksiniz deyə, rezervinizi indidən ləğv edə bilərsiniz?

-Baxacağam indi rezervimə.

-Oldu. Baxıb, bizi də məlumatlandırarsınız zəhmət olmasa.

Aşağı düşdü.

Qeydiyyat şöbəsinə gəldi.

İncili açdı.

Camal yadına düşdü

Bir neçə gün qabaq, işlə bağlı demişdi Camala. Demişdi ki, qonşu oteldə onu işə qəbul etməyiblər. O da, ona xeyir-dua vermişdi.

İndi, Elşad, o xeyir-duanın altında ona cavab yazdı.

“Axşamın xeyir, qardaşım, necəsən? Tapmışam. Gecə növbəsindəyəm bu gün”

Yazdı, başladı təzədən İncili oxumağa

“Xardal toxumu və maya məsəlləri

(Mark 4:30-34; Luka 13:18-21)

İİsa, onlara başqa bir məsəl də danışaraq dedi: “Səmavi Padşahlıq bir adamın götürüb öz tarlasında səpdiyi xardal toxumuna bənzəyir. Xardal toxumu, bütün toxumların ən kiçisi olsa da, böyüdükdə bütün bostan bitkilərindən hündür, lap ağac boyda olur. Belə ki göydə uçan quşlar gəlib onun budaqlarında yuva qurur”…

Gözünü qapıya dikir. Telefondakı saata baxır. Saat, 21:29-u göstərir.

Oturduğu yerdən, çöldəkilərə tamaşa edir.

Təkəmseyrək də olsa, adamlar keçir çöldən: tək adamlar, cüt adamlar, dostlar, sevgililər, turistlər, yerlilər, məhəllə adamları, hotel, restoran, mağaza işçiləri, kuyerlər, Kərim və Kərimələr…

-Bir-birlərinə oynatdıqları işvə-naza bax ey…on səkkizini görməmiş qız, belə qələt edə bilməz, özüm ölüm. Hələ bəzək-düzəyə…qaşı sürməli, qulağı sırğalı, teli dalğalı…heyif…

Yerindən qalxır.

Dəhlizə keçir.

Dəhlizin divarları yaşıl rəngdədir. Yuxarıdan baxanda, düzbucaqlı fiqura oxşayır. Sağ tərəfində iki qapı, qapı sırası boyunca iki iki nəfərlik masa, üzbəüzündə də eyni sayda iki nəfərlik masa, başda iki nəfərlik masa, başları üstdə də televizor, o da ancaq Şotlandiyadan, Finlandiyadan təbiət mənzərələri göstərir.

Noutbukun qarşısında oturur.

Mesajlara baxır.

-Yazan yoxdur.-öz-özünə deyir.

Ayağa qalxır. Yüz ikinci otağa keçir.

Qapını açır.

Otaq, kif iyi verir.

Su damcılayır.

Dıp…dıp..dıp…

-Kəsməyib hələ.

Geri qayıdır.

Mətbəxə keçir.

Keçən kimi, mağazadan aldığı şokoladlardan birini-“Snickers”i açır. Çayı qızdırır.

Mətbəxdən çıxır.

Dəhlizdə var-gəl edir. Arada qapıya sarı gedir. Aşağını, yuxarını güdür.

-Sakitlikdir.

Var-gəl edir. Sol qulağı mətbəxdə, sağ qulağı işdədir.

Çay fit verir.

Mətbəxə qayıdır.

Xadimənin, rəfin üçüncü sırasına qoyduğu stəkanlardan birini götürüb, masaya qoyur. Çay süzür.

Çayla bərabər şokoladı da götürüb, qeydiyyat şöbəsinə düşən yolda, dəhlizin qurtaracağında, yuxarısında, divar söykənmiş kresloya oturur. Çayı, şokoladı özündən solda yerləşən suvenirlərin, jurnalların yerləşdiyi şüşə rəfin üstünə qoyur.

Çölə baxır.

Sakitlikdir

Yuxarıya baxır.

Otaqlardan gülüş səsləri gəlir.

Saata baxır.

Saat on tamamdır.

Telefona baxır.

Camal, Elşadın yazdığı mesaja cavab yazıb.

“Hə, qardaşım, hər vaxtın xeyir. Salamatlıqdır, sən neynirsən? Nə yaxşı, çox sevindim. Haradır? Necə tapdın? Necə oldu ki qabağına çıxdı? Necə yerdir? Xoşuna gəlir, bəyənirsən?”

Elşad cavab yazdı.

“Sağ ol, əzizim. Caspian otel. Emalatxana kafesinin yanı. Vaxtın olanda, yellənərsən bura. Bəyənmək deyəndə ki, işdir, qardaşım. Allahdan onu istəyirəm ki, səhərə kimi oyaq qala bilim. Gündüzdən tox yuxum yoxdur. Qəfləti çağırdılar. İncil oxuyuram qeydiyyat şöbəsinin masasının üstdə. Allah da səni sevindirin, Camal”.

Çayını içir, şokoladını çeyniyir.

Telefonunda “YouTube”u açır.

Grup Yorumun “Gel ki Şafaklar Tutuşsun” mahnısını açır.

Qulaqlıqlarını taxır.

Musiqini dinləməyə başlayır.

Karanlıklar içinden, şafakla gel, günle gel!

Kan-revanlık içinden dirençle gel, kinle gel!

Gel, gülüm, gel, gel gülüm, gel!

….Gel ki, geceler çatlasın! Gel ki,

Şafaklar tutuşsun! Bizim olsun,

Alın terimiz hey!….

Mahnını dinlədikcə, qapıya baxır, beş ilin, on beş ilin içində çəkdiyi əziyyətləri düşürdü yadına Elşadın.

-On beşindən anadan yetim böyü, güc-bəla ilə gir ali məktəbə, güc-bəla ilə oxu, bitir, özünü ora vur, bura çap, axırda da yaşının bu çağında desinlər ki, ay ali təhsilli oğlan, gəl, oteldə işlə, gecəsi yaşıl iyirmiliyə…ay blət!…Küçə qəhbəsi gecəsi qızıl əlliliyə işləməz, oğraşdır! Qəhbədən də betər günə qalmışıq…

Musiqi bitir.

Elşad, ayağa qalxır.

Dəhlizə sarı burulur.

Noutbukun qarşısına keçir.

Mesajlara baxır.

-Yazan yoxdur.

Ayağa qalxır.

Yüz ikinci otağa keçir.

Qapını açır.

Su bidonuna baxır.

Tavana baxır.

Su damcılayır.

Otağın dağınıqlığına baxır.

Otağın aşağı, sağ küncündə boş, təmiz yataq var. Yastığı ağ, yorğanı ağ. Döşəkçə, yaşıl parçaya bükülüb.

-Oxqay-Elşad öz-özünə deyir.

Eilşadın gözünə yuxu gəlir, yatmaq istəyir.

Yuxarıdan səs gəlir.

Elşad, səsə sarı gedir.

Pilləkənə çatır.

Pilləkəndən aşağı, gülüşə-gülüşə, iki qazax gözəli düşür.

-Axşamınız xeyir-Elşad, ingiliscə deyir.

Ehmalca başlarını əyib, Elşada, gülə-gülə qarşılıq verirlər.

İkisi də qapqara geyinib, üzləri boyalı, qulaqları sırğalı. Ayaqqabıları da qara rəngdə.

Çölə çıxırlar.

Taksiyə minirlər.

Elşad, çayını, şokoladını da götürüb, qeydiyyat şöbəsinə gəlir.

Oturur.

Təzədən musiqi qoşur.

Bu dəfə də Tünzalə Ağayevanın ifasında “Qəzəl” mahnısını qoşur.

Bilsən sənə ey, gül, nə qədər hörmətimiz var,

Bir gün yetərik vəslə, əgər qismətimiz var.

Heç kimsə bu naz ilə səni bəsləyə bilməz,

Xoşdur sənə qarşı, nə qədər zəhmətimiz var…

-Sizə görə varam, uşaqlar!-Elşad, bunu deyib, çay stəkanını yuxarı, fotoşəklə sarı qaldırdı.

Beləcə iki saat yarımdan çox vaxt keçir…

Saat 00:18-i göstərir.

Elşad, telefona baxır.

Camal, mesaja cavab yazıb.

Mesajı oxuyur

“Qardaşım, Allah sənin yükünü yüngülləşdirsin, Allah sənə xeyir-dua versin ki, bu iiş sənə əziyyətli iş olmasın. İnşallah, bu iş sənə Allahın lütfü olsun. Bu iş səni Allahla münasibətinə maneə olmasın. Allah müqəddəs ruhunu, təmiz qanını sənin üstündən əksik etməsin.

Amin”.

Elşad cavab yazdı:

“Amin, qardaşım, hamımızın”

Elşadın, müsəlman başınınn üstündə, məsihçi duası fırlanırdı.

Qapıdan içəri keçən oldu.

Elşad, ayağa qalxdı.

Qazax gözəli idi.

O biri tayı gəlməmişdi.

Gələn tayı da gülə-gülə yuxarı qalxırdı.

Elşad, biixtiyar, qızın dodağına baxdı.

Dişlək yeri var idi.

Donu qırış-qırış.

Qız, yuxarı qalxdı.

Elşad, yerinə oturdu.

İncili oxumağa başladı

“Dəlicə və buğda məsəlinin izahı

O zaman İsa xalqdan ayrılıb evə girdi. Şagirdləri Onun yanına gəlib dedilər: “Tarladakı dəlicələr məsəlini bizə iza et. Cavabında İsa dedi: Yaxşı toxumu səpən Bəşər Oğludur”…

Qapıya adam girir

–Salam, qardaşım, yorulmayasınız.

Elşad, ayağa qalxır.

-Buyurun.

-Qardaşım, qalmağa otaq maraqlanıram.

-Boş otağımız var, o da birinci mərtəbədə bir otaqdır.

–Qiyməti?

Samirin dediyi düşdü yadına.

“Bacarırsan, baha sat”

-Yetmiş manat.

-Qardaşım, bir gecəlikdir. Bəlkə, heç bir gecə də qalmadım. Qırxa yeri yoxdur?

-Standard yetmiş manat.

-Özüm buranı işlədən oğlanları tanıyıram ey, bu məhəllənin adamıyam.

-Kimləri tanıyırsınız?

Adam duruxdu.

-Buradakı uşaqları da.

-Kimləri də?

Duruxdu, fikirləşdi.

Cavab tapdı.

-Qardaşım, özüm Qarabağ qazisiyəm, kantuziya almışam, yadımda ad-zad qalmır. Veteranam. Sən mənim canım, gəl qırx elə, başımı qoyum yatım.

-Vallah, mənlik deyil, qırxa endirə bilmirəm.

-Özüm burada qalıram, uşaqları da tanıyıram, salam-əleykümüm var.

-Var, lap yaxşı, deyin özlərinə.

Duruxdu. Qapıdan geri çəkildi.

-Sağ ol, qardaşım. Gedirəm. Mənə dair qulluğun?

-Canınızın sağlığı.

Getdi.

Ardınca it hürüşməsi səsi gəldi.

Ardınca maşın səsi.

Elşad, qapıya baxdı, yuxarı baxdı.

-Sakitlikdir.

Yerindən durdu, dəhlizə keçdi.

Var-gəl etdi.

Səs eşitdi.

Səsə sarı getdi.

-Postunu niyə qoyub getmisən?-atası səslədi.

Qardaşı da gəlmişdi.

-Xoş gəlmisiniz-deyib, qeydiyyat şöbəsinin masasının üstündə, balaca kasaya qoyulmuş şüşə konfetləri atasına, qardaşına uzatdı-nuş edin.

Nuş etdilər.

-Postu niyə qoyub getmisən?-atası təzədən soruşdu.

-Boşluqdur onsuz, gəlib-gedən də yoxdur.-üzünü qardaşına çevirdi-tələsmirsiniz?

-Yox-qardaşı dedi.

-Gözləyin, gəlirəm-deyib, içəri keçdi.

Noubukun qarşısına keçdi. Mesajlara baxdı.

-Yazan yoxdur.

Geri qayıtdı. Cibindən iki boz bir manatlıq çıxartdı.

-Badamlı al, qazlı, qazsız. Susuzluqdan ölürəm.

-Məndə var, səndə qalsın pul.

-Burada su içə bilmirsən?-atası soruşdu.

-Qonaqların suyudur, onlar içir.

-Belə yeziddirlər?-qardaşı soruşdu.

-Hə. Get al.

-Başqa?-atası soruşdu.

-Başqa, canınınzın sağlığı.

Getdilər dükana.

Qayıtdılar.

-Badamlı qalmamışdı, Sirab aldım.-qardaşı dedi.

-Canın sağ olsun.

-İçəri keçmək olar?-atası soruşdu.

-Qonaq deyilsiniz.

-Onda sən çıx çölə-qardaşı dedi.

Elşad, çölə çıxdı.

Kameradan kənara çəkildilər.

-Hə, nə deyirlər?-atası soruşdu.

-Deyirlər deyəndə ki, ilk gecə növbəmdir. Bəyənsələr, işə qəbul edəcəklər. Gününə iyirmi manat düşür. Ayına altı yüz manat. Dedi, bu gecəlik işlə, görək, necə işləyə bilirsən, bəyənsək, qəbul edəcəyik, rəsmiləşdirəcəyik işini. Onsuz, məni bilirsiniz də, burada hələliyəm. Universitetdən xəbər gözləyirəm.

-Hə, əsas universitetdir. Oradan bərk yapış, oxuduğun yerdir. Amma, burada heç kəsə bildirmə, heç Sarvana da bildirmə.-atası dedi.

-Oldu.

-Bildirməmisən ki?-atası soruşdu.

-Yox.

Elşad, atasına yalan dedi.

–Yaxşı, möhkəm ol. Nə qulluq edək sənə?

-Canınızın sağlığı. Gecəniz xeyrə.

-Xeyrə qarşı-atası dedi.

Ata-qardaş öpüşüb-görüşüb. sağollaşdılar.

Elşad, atası, qardaşı gözdən itənə kimi, onlara sarı baxdı.

Gözdən itdilər.

Elşad, qeydiyyat şöbəsinə qayıtdı.

Təzədən İncili açdı oxumağa

“Tanrı isə dünyadır. Yaxşı toxum Padşahlığın övladlarıdır. Dəlicə is şər olanın övladlarıdır. Dəlicələri səpmiş olan düşmən iblisdir. Biçin döbrün sonudur və biçinçilər isə mələklərdir. Dəlicələr toplanıb alovla yandırıldığı kimi, bu dövrün sonunda da belə olacaq. Bəşər Oğlu mələklərini göndərəcək, onlar da pis yola çəkən bütün şeyləri və qanunsuzluq edənlərOnun padşahlığından toplayacaq və onları sobaya atacqlar. Orada ağlaşama və diş qıcırtısı oalcaq. O zaman salehlər özlərinin Atasının Padşahlğında günəş kimi parlayacaqlar. Qulağı olan eşitsin!

Telefona səs gəldi.

Elşad da eşitdi.

Bu dəfəki səs, İncildən yox, Whatsapp-dan gəlmişdi.

Səsin yiyəsi də, hotel meneceri Samir idi.

“Elşad, yüz ikinci otaqda vəziyyət necədir?”

Elşad, vəziyyəti yoxlamağa getdi.

İçəri girdi, vəziyyəti gördü, qayıtdı.

Cavab yazdı.

“Su kəsməyib, Samir bəy. Damcılayır”

“Oldu. Su kəsəndə, deyərsən”

“Oldu, Samir bəy”

Telefonu tərsinə çevirdi.

Çölə baxdı.

Çöldən sərin hava gəlirdi. Sərin hava, iyirmi saatdır oyaq qalan Elşadın gözlərinə xumar gətirirdi. Elşadın gözlərı qıyıldıqca, qabağına qoyduğu fotoşəklə-Camala, Elnura sarı baxırdı. Özündə oyaq qalmağa güc tapırdı.

-Varam sizə, qardaşlarım!

Ayılırdı.

Mətbəxə gedir, çayı təzədən qızdırır, bu dəfə də “Mars” şokoladını dişinə vururdu.

Yuxarıdan, üç cüt ayaq səsi gəldi.

Elşad, dəhlizdən üzüyuxarı qalxdı.

-Taksi şaqırdıñ ba?-yaşlı xanım soruşur.

Шақырдым, бес минутта келеді.-qızı cavab verir.

Aşağı düşürlər.

-Sabahınız xeyir.-Elşad deyir.

Saat. dördün yarısıdır.

Доброе утро.- gənc qız cavab verir.

Қайырлы таң, sabahın xeyir-atası qarşılıq verir.

Elşadın üzü gülür.

Elşad, kişinin köməyinə çatır, çomadanını pilləkəndən götürüb, ehtiyatla, qapının qarşısına gətirir.

До встречи!-yaşlı xanım deyir.

Көріскенше, görüşerik!-ağsaqqal, bu dəfə də xanımının səhvini düzəldir.

Taksi qapıya gəlir, yola düzəlirlər.

Elşad, qeydiyyat şöbəsi masasına qayıdır.

Elşad, sol əlini stəkana toxundurur.

Elşad, solaxaydır.

Elşad, sol əlini stəkana toxundurur.

Çay ilıqdır.

Stəkanı götürür, mətbəxə aparır.

Çaydanı qızdırır.

Çaydan qızır, suyu stəkana süzür.

Qeydiyyat şöbəsinə qayıdır.

“Mars” şokoladını çeynədiyi yerdən, təzədən çeyniyir. Fotoşəklə baxır, üzü gülür. Şəklin yerini dəyişdirir, qabağına gətirir.

-Var olasınız.-deyib, çayı bədəninə vurur.

Murad Çobanoğlunun ifasında “Azəri gözəlləməsi”nə qulaq asır.

Yar başına döndüyüm,

Saya, sona, sərvinaz,

Sizin elə gedən, geri gəlməzmi?

Vəlhasıl, başımı saldın bəlaya,

Sizin eldə dərdə çarə olmazmı?

Ay bala, ay bal, ay bal, ay balam…

-Ləzzətdir ey, ləzzət…

Deyir, belə neyləmişəm,

Aman, ay qız, ay qız, ay qız,

Ay qız, o yara mən də,

Dərdinən geymişəm,

Vallah, göy-qara mən də,

Müştaqam qoynunda

Çit nara mən də,

Ayrılırkən biri mənim olmazmı?

Ay bal, ay bal, ay bal, ay bal,

Ay balam….

Gecədən bəri dinlədiyi mahnılar, onun yuxusunu diri saxlayırdı, gözünü ayıq-sayıq.

Saata baxdı.

Saat beşə beş dəqiqə işləyir.

-Çoxu gedib, azı qalıb. Üç saat əlli beş dəqiqə. Dözmüşəm bura kimi, dözərəm.

Gözünə yuxu gəlir. Özünü güclə saxlayır. Yuxu, Elşadın gözünü tutur.

Elşad, dözə bilmir.

Gözünün qabağında, gördükləri-Camalla, Elnurla bir çəkdiyi fotoşəkil, İncil kitabı, Bürhanəddinin “Divan”ı, qələm-dəftərin, qapının çölünün, içərisinin rəngi, bir-birinə qarışır.

-Gedim, gözümü aldadım.

Elşad, ayağa qalxır, dəhlizə keçir. Divanda oturur.

Divana uzanır. Başını, divarın başına söykəyir.

Gözünü, gözəyarı yumur. Qulağını ayıq saxlayır.

Arada, gözünün qabağındakı notubuka baxır.

Şüası, gözünü ayıq saxlayır.

Gözünə çimir verir.

Yalançı yuxu, on beş dəqiqə çəkir.

Yucarıdan səs gəlir.

Elşadın qulağı, səsə oyanır.

Yuxarıdan aşağı, Bin Xalid düşür.

-Mən rezervi ləğv etdim.-ingiliscə deyir.

Elşad, beyni dumanlıdır.

-Nə etdiniz?-təzədən soruşur.

–Rezerv-deyib, əli ilə “X” işarəsi göstərir.

Elşad, başı ilə razılıq verir, turistin, onunla danışdığı dildə,”Çox sağ ol” deyir.

Elşadın yuxusu qaçır.

Oyanır.

Notubuka baxır.

-Təzə mesaj yoxdur.

Yüz ikinci otağa keçir.

“Su damcılayır.

Qeydiyyat şöbəsinə keçir.

Oturur.

Saat baxır.

Saat beşin yarısıdır.

…Beləcə iki saat keçir…

Saat yeddinin yarısıdır.

Telefona baxır. Otelin whatsapp qrupunu açır.

“Caspian İsmayıl qrupdan çıxarıldı

“Caspian Fərid qrupdan çıxarıldı”

Elşadın üz ifadəsi dəyişdi.

-Qaldıq ikimiz?

Sarvana zəng vurdu

Sarvan, yuxulu-yuxulu zəngə cavab verdi

-Sa…laaam,ağam…

-Salam, sabahın xeyir, Sarvan. Necəsən?

-Yax…şıyyam, ağam, sən necəsən? Necə keçdi gecə növbəsi? Yorulmadın?

-Yox, Sarvan, yorulmadım, turp kimiyəm.

Elşad, dil altında mızıldandı.

-Saat yeddiyə qalıb, hazırlaşırsanmı?

-Hazırlaşıram, beş-on dəqiqəyə.

-Gəl, mən də gedim.

-Gedim deyəndə ki, axşam gələcəksən də onsuz?

Elşadın qaşları çatıldı.

-Nə axşam?!

Sarvanın səsi dəyişdi.

-Nə, nə axşam? Axşam növbəsin də.

-Nə axşam növbəsi? Gedirəm evə. Bir də bir gün sonra.

Sarvan, yerindən dik atıldı.

-Onu sənə kim deyib, ağam?

-Necə yəni kim deyib? Mənə heç “həmişə axşam növbəsi işləyəcəksən” deyən də olmayıb. Elə danışmamışıq Samir bəylə.

-Ay, ağam, nə danışırsan? Səni axşam növbəsinə yazdırıb o. Belə də ki sən özün bəri başdan danışmalı idin, sən özün deməli idin ki, mən axşam növbəsinə gəlməyəcəyəm.

Elşadın əsəbdən gicgahları oynayırdı.

-Ay kişi, nə danışırsan sən? Özü deməli idi, bunu mənə. Menecer odur ey, mən deyiləm. Dedi sınaqdır, bu gecə növbəyə qal, görək, sonra necə olur.

-Ay. ağam, elə belə olacaq. Sən hər axşam növbəsi gələcəksən, hər axşam.

-Sən də hər gündüz?

-Hə.

-Yaxşı işdir ey, deyirəm…

-Ağam, belədir də.

-Yox, mən buna razılıq verən də deyiləm Day de ki, işlə, get yat, axşam oyan, bir də gəl işlə…mənə qalsın? Gündüz yuxusu?

-Ağam, iş deyirsən, iş tapmışam, adam heç olmasa, quru da olsa “sağ ol” deyər.

–Sağ ol, Sarvan! Kişi adamsan! Yaman iş tapmısan!

-Ağam, tənə eləmə.

-Sarvan, gəl işə! Səni gözləyirəm.

–Gəlirəm, gözlə məni.

Elşad, zəngi söndürdü.

-Gözü ilə görən oğraş!…

Elşadın, hirsindən gözləri böyüdü.

-Gözü ilə görən oğraş! Şərəfsiz! Mən də deyirəm, mənə iş tapıb! Alçaq oğlu alçaq! Yaxşı işdir ey! Mən gecə,o gündüz! O getsin, yumşaq yastıq-yorğanında yatsın, mən yetim də, var-gəl edim burada səhərə kimi! Özümə də bu işdən qalan gündüz yuxusu olsun! Gəl, al, budur ey!-bunu deyib, baş barmağını, şəhadət barmağı ilə, ikinci barmağının arasına saldı.

Qeydiyyat şöbəsinin qabağında var-gəl etdi.

Keçdi dəhlizə, dəhliz də var-gəl etdi

-Mənim də ağlım yoxdur ki, buna etibar edirəm! Adamın üstündə Allah var, az yaxşılığını da görməmişəm. Dadıma da çatıb. Amma, belə oğraşcasına bir şey gözləmirdim ondan. Böyük deyib üstünə gəldim, a, Sarvan! Heyif!…

Elşadın whatsapp-ına mesaj gəldi.

Mesaj, Samirdən idi.

“Su kəsib?”

Elşad, yüz ikinci otağa getdi.

Tavana baxdı.

Bidona baxdı.

Səs gəlmirdi.

Elşad, otaqdan çıxdı.

Yazdı.

“Kəsib, Samir müəllim. Su kəsib”.

“Yaxşı, oldu”.

Çöl qapıdan səs gəldi.

Elşad, səsə sarı getdi.

Gələn, xadimə idi.

Gövhər xala.

-Qaqaş, sabahın xeyir.

-Sabahınız xeyir, xala.

Xala, içəri-mətbəxə sarı keçdi.

–Bəs, Sarvan, işdən çıxırdı?

-Bir saata işə gəlir.

-Bir saata işə gəlir? Mənə deyirdi işdən çıxacağam. Ay, Sarvan, ay julik…onun ipi ilə heç quyuya da enmək olmaz….

Elşad, köks ötürdü.

-Düz deyirsən, xala, bu səhə gördüm…

Xala, Elşadın üzünə baxdı.

-Xala qurban, kassadan pul götür. alınmalı şeylər var.

Elşad, kassanı açdı.

Kassada on üç manat əlli qəpik pul var idi.

Elşad, pulu götürüb, mətbəxə getdi.

-Nə alınmalıdır, xala?

-Yaz telefona.

Elşad, arxa cibindən kağız, karandaş çıxartdı.

-Xala, soyuducunu açdı.

-Balamsan, yaz. Beş dənə yumurta.

Elşad, telefona yazır

“Beş dənə yumurta”

Xala, təzədən yumurtalara baxır, fikirləşir.

Xala, mətbəxdən çölə sarı baxır.

-Yox, yox, on dənə. Hər ehtimal.

Elşad, “beş”i silir, yerinə “on” yazır.

Xala, aşağıya baxdı.

-Krem şanti, iki dənə.

Elşad yazır.

-Xala, yuxarı baxdı.

Xama…

Xala, soyuducuya sağdan-sola, soldan-sağa baxdı.

-Buralıq bir şey yoxdur.

Xala, yerə baxdı. Yerdə torba-torba, kartof, soğan, pomidor-xiyar var idi.

Xala onlara baxdıqca, Elşad da əlindəki pula baxırdı.

-On üç manat əlli qəpik.-Elşad öz-özünə dedi.

-Kartofla gün aşar. Qaqaş, sən iki yüz qram pomidor, iki yüz qram da xiyar al.

-Oldu, xala. Gedirəm, alam.

Xala, Elşadın üzünə baxdı.

-Sən nə yaxşı oğlansan, qaqaş. Allah, səni var eləsin.

–Gör, yazıq arvad, Sarvanın əlindən nələr çəkib ey…-Elşad, öz-özünə dedi.-xala, otelin ərzağını Sarvan həmişə haradan alır?

Xala, qaz alışqanını plitəyə tutur.

-Düzü bilmirəm, özündən soruş.

-Onun əlinə…-Elşad, pıçıltı ilə dedi.

Sarvana zəng vurdu.

-Qardaşım, vallah, tıxacdır, bayaq sənə də video göndərdim. Bax, Şəhidlər Xiyabanından düşüb, gəlirəm ora.

-Ə, onu bildik. Başqa şey soruşuram.

-Nəyi?

-Mağazanın yerini. Otelin ayın-oyunun haradan alırsan?

-Okeandan.

-Sakit, Atlantik?-Elşadın səs tonu dəyişdi-ay insan, bu “Okean” dükanı haradadır?

-Niyə əsəbiləşirsən ey, söz soruşursan, cavab veririk də.

Elşad, köks ötürdü.

-Üzrlü say…dükan hara yaxındır?

-Old School kafesinə ki çatdın, oradan yolu düz götür, düş aşağı, oradan da sağa.

-Yaxşı. Çox sağ ol.

Elşad,saata baxdı.

Saar səkkizə on beş dəqiqə qalmışdı.

-Özün haradasan?

-Xiyabanı keçmişəm, üzü Axundov bağına sarı gedirəm.

-Oldu

Elşad, oteldən çıxdı.

Hirsi, başı üstündə burulğan təki fırım-fırım fırlanırdı.

Çatlayırdı.

Bilmirdi, kimdən, nədən hirsini çıxsın ki, acığı soyusun.

Kələyə gətirmişdilər Elşadı.

Çörəyi ilə oynamışdılar.

Vəd verib, vədlərinə xilaf çıxmışdılar.

-Gözü ilə görən oğraşlar!-deyib, sağ əlini yumruq edib, atasından, babasında qoca daş binaların daş divarlarına çırpırdı.

Hirsi soyumurdu.

Arada da “Okean” mağazasının yerini yerli camaatdan soruşurdu.

-Okean dükanı haradadır?

-Orada-deyib, şəhadət barmağı ilə qabağı göstərirdilər, o da qabağa gedirdi.

-Okean dükanı hansı tərəfdədir?

-Sağda.

Elşad. yolu sağa burulurdu.

Beləcə, yolu qabağa-dala, sağa-sola burula-burula, Elşad, dükana çatdı.

Əlindəkinı baxdı.

On üç manat əlli qəpik.

Menyuya baxdı.

-Görən, bu pul çatacaq?

Dükana girdi.

Başladı rəf-rəf gəzməyə.

Gözü yumurta axtarırdı.

Yumurta axtara-axtara, yumurtaların sıra-sıra qoyulduğu rəfə çatdı.

-“Səba”, “Giləzi” “Kənd yumurtası”…”Giləzi”

On dənə “Giləzi” yumurtasından götürdü.

Meyvə-tərəvəz bölməsinə keçdi.

Elşad, telefona baxdı

-İki yüz qram pomidor, iki yüz qram xiyar…

Qiymətlərə baxdı. Endirimə düşənlərinin hərəsindən bir az götürdü.

Çəkdirdi.

-Qaldı xama, krem şanti.

Tərəvəzləri çəkən xanımndan soruşdu.

-Krem şantilər hansı sıradadır.

Xanım, şəhadət barmağı ilə meyvə-tərəvəz bölməsindən sağ tərəfi göstərdi.

Elşad, başını azca aşağı qaldırıb, yuxarı endirdi.

Sağa getdi.

Rəfə çatdı.

Krem şanti götürdü.

Ağartı məhsulları satılan bölməni axtardı.

Tapdı.

Endirimə düşmüş xamanı götürdü.

Sarvan zəng vurdu.

Elşad, cavab verdi.

–Çatmısan?

-Çatmışam, gəlirsən?

-Gəlirəm.

-Tez gəl, qonaqlar oyanır yavaş-yavaş.

-De ki, tələsməsinlər. Hələ dükandayam.

Elşad, zəngi söndürdü.

Kassaya keçdi.

Aldıqlarını oxutdurdu.

Dükandan çıxdı.

Hirsi təzədən başına vurdu.

-Gözü ilə görən oğraşlar!…

Bu dəfə də, ərzaq aldığı paketləri sağ əlinə sipər edib, yüz iyirmi il-yüz on il əvvəl fəhlə babaların əli, milyonçu, sələmçi ağaların əməli ilə tikilən daş binaların daş divarlarına çırpa-çırpa otelə sarı getdi.

Daş-divarı çırpdı, bircə “Fantaziya” hamamına qıya bilmədi.

“Fantaziya” hamamına baxdı

“Dövlət tərəfindən qorunur”

Hamamın cındırından cin hürkürdü.

-İmkanın olsa, düzəltdirərdim bu hamamı. Tarixdir ey bu! Heyif…

Otelə çatdı.

İçəri keçdi.

Sarvan, noutbuku qarşısında oturub, excel-ə baxırdı.

Elşadın üzünə baxmamış, Elşaddan soruşdu.

-Ağam, buna niyə baxmamısan.

Elşad da, Sarvanın üzünə baxmamış dedi.

-Nəyə?

-Heç nəyə. Həll etdim.

-Lap yaxşı.

Elşad, mətbəxə keçdi.

Aldıqlarını masaya qoydu.

-Çox sağ ol, qaqaş.

Xala, tavada omlet bişirirdi.

Elşad, dəhlizə keçdi.

-Sarvan, bu nə haqq-hesabdır?

-Nə haqq-hesab?

-Nə, nə haqq-hesab? Mən gecə növbəsi, sən gündüz. Bu haqq-hesab.

-Sarvan, başını noutbukdan qaldırdı.

-Ağam, mən nə edim? Samir bəylə belə razılaşmısınız.

-Mən heç kimlə razılaşmamışam. Beləsinə razılıq olmayıb. Dedi ki, bu gecə qal növbəyə, sonrasına baxarıq.

-Ağam, sən özün danışmalı idin Samir bəylə.

-O mənimlə danışmalı idi.

-Sən onunla danışmalı idin.

-O mənimlə. O, hotelin meneceridir. Mənə işver..məni işə götürəndir.

Sarvan, yerindən qalxdı. Elşada sarı gəldi.

Xala, mətbəxdən çıxdı. Əlində telefon nəyəsə baxırdı.

–Sarvan, mənim ödənişim niyə oturmayıb?

Sarvan, üzünü turşutdu.

–Xala, sən Allah, saxla. Ağam.

Xalanın, səs tonu dəyişdi.

-Yox ey, deyirəm. mənim hesabıma pul niyə oturmayıb?

Sarvan, Elşada baxa-baxa, xalaya cavab verdi.

-Xala, sən İmam Hüseyn…

Adə, nə İmam Hüseyn! Sənə deyirəm, pul niyə oturmayıb!

Sarvan, üzünü Elşaddan xalaya sarı çevirdi.

-Hansı pul, ay xala?! Hansı pul?!

Elşad, saata baxdı.

Saat ona on dəqiqə işləyirdi.

Yuaxarıya, aşağıya baxdı.

-Qinaqlar, görəsən, oyanmadı Sarvanın səsinə?-Elşad, öz-özünə dedi.

-Çəmkirmə ey üstümə! Avazın özünə xoş gəlir, deyəsən? Hansı pul…kəfən pulu! Otuz beş manat!

-Neçə?-Sarvan, sol əlini sol qulağına apardı.

Xala, üzünü turşutdu, elə bildi ki, Sarvan özünü bicliyə vurub.

Ağzını Sarvana sarı tutdu.

-Kar şoğərib! Otuz beş! Otuz beş manat!

Xala, Sarvanın haqqına girdi.

Sarvanın sol qulağı, doğrudan da işləmirdi.

-Nə otuz beş, ay xala?!

Piləkəndən bir nəfər aşağı düşdü.

Bin Xalid.

Elşad, pilləkənə sarı baxdı.

Kişi, səsə oyanmışdı.

-Breakfast will be ready in fifteen minutes, don’t worry-Elşad, gülə-gülə bunu deyib, əllərini Sarvana, xalaya sarı uzatdı.

Bin Xalid yuxarı qalxdı.

Xalanın səs tonu, mezzo-sopranodan, sopranoya qalxdı

-Bax belə, iki gözüvün bəbəyinə girən otuz beş!-deyib, iki barmağını, Sarvanın gözlərinə sarı tutdu-nə otuz beş! nə özünü tülkülüyə vurmusan. ala, yekə kişisən! Hansı otuz beş olacaq?! Avansım, bonusum!

-Ay xala, nə avans, nə bonus?! Mənlik deyil, get onu menecerlə həll elə.

Bunu deyib, noutbukun qarşısına keçdi.

-Alə, nə menecer? Otuz beşo görüm.

-Məndə otuz beş yoxdur! Get, menecerdən istə.

-Sarvan, məni üstünə qaldırma, pulumu ver!

-Ay arvad, yoxdur! Yox başa düşmürsən! Yox! Нет! No!

Xalanın üz ifadəsi dəyişdi. Ağzını büzdü.

-Haram xoşun olsun sənə etdiklərim…

Sarvan başını xalaya sarı çevirdi.ğ

Gözləri böyüdü.

-Mənim haram xoşum olsun ki, səni satmamışam menecerə.

İki gün qabaq, xaladan meneccerə danışırdı Sarvan.

-Mənim haram xoşum olsun ki, qonaq qarışıq, sənin də paltarlarını yuyub, ütüyə çəkmişəm, yemək vermişəm. Haram xoşum olsun elə!

Sarvan təzədən başını xalaya sarı çevirir.

Yerindən qalxır.

Əlinə telefonunu alır.

Zəng edir.

Sarvan, danışmağa başlayır

-Samir bəy, mən işdən çıxmaq istəyirəm, day dözə bilmirəm. Arvad, mənə işləməy imkan vermir, bezmişəm.

-Suka blət!-Gövhər xala deyir-buna bax, anası yaşında ağbirçək arvadı satır. İndi gör, mən səndən nə şikayət edəcəyəm menecerə. Gözlə!

Elşad, çaş-baş qalmışdı.

-Mən hara düşmüşəm, a kişi!-öz-özünə dedi.

Mətbəxə qaçdı. Dünən atası ilə qardaşının aldıqlarını tələm-tələsik paketlərə qoydu. Xala, içəri keçdi.

-Qaqaş, başını götür, qaç!

-Baş üstə. xala! Bu saat!

Elşad, “Badamlı”nı, “Sirab”ı, dünən yemədiyi şokoladları paketlərə qoydu.

Sarvanın üzbəüzündən üzü qapıya sarı qaçdı.

-Hara?

-Evə!

-Niyə?

-Aldadıb deyə.

-Kim?

-Samir.

-Özünə demisən?

-Samirə?

-Yox, nənəsinə.

-Nənəsi də pox yeyir. özü də!

-Ə yavaş!-Sarvan bunu deyib, sağ əlimi ağzına tutur.

-Mənə kələk gəldi o. İşləmirəm, ay kişi! İstəmirəm!

Qapıya kimi, Sarvan onu güddü.

Qapıya çatdılar.

–Ağam, ən azı deməlisən ona, deməlisən ki, bu rejimdə işləməyə razı deyiləm, ya heç, işləmək istəmirəm. Axır bir söz deməlisən.

-Deyəcəyəm özünə.

-Yaxşı. Sağ ol.

-Allah amanında.

***

Elşad, evə çatan kimi, üst-başını dəyişməmiş, yıxılıb yatdı.

Elşad, dünəndən bu günə, iyirmi yeddi saat oyaq qalmışdı.

***

Saat beşə on beş dəqiqə qalmışdı.

Elşadın telefonuna zəng gəldi.

-Salam, Elşad, necəsən?

Salam, Elxan bəy, siz necəsiniz?

-Şükür, yaxşıyam. Elşad, işin var indi? Tapmısan iş?

-Yox, tapmamışam.

-Kitabxanada işləyərsən?

-Elşadın, şadlıqdan, gözləri böyüdü.

-Niyə işləmirəm, işləyərəm.

-Yarımştat iş olacaq, maaş beş yüz manat. Hələ ki. Razısan bu şərtlə?

-Razıyam.

-Lap yaxşı. Allah xeyir versin. Sənə link göndərəcəyəm, Sabah o linkə girib, onlayn görüşə qoşularsan. Gülnur xanım da orada olacaq, İnsan Resursları şöbəsinin rəhbəri.

Elşad, fikrə getdi.

-Gülnur xanım….deyəsən, o mənə karyera planlaşdırmasından dərsd eyib.

-Ola bilər.

-Yox, yüz faiz deyib.

-Nəyisə, sabah müsahibəndir inşallah.

-Çox sağ olun, Elxan bəy. Var olun!

-Buyur, sən sağ ol, Elşad.

Elşadın, şadlıqdan ürəyi sinəsinə sığmırdı.

Xəbərə, atası, qardaşı gəldi.

-Nə xəbərdir?-atası soruşdu.

-Kitabxanaya işə düzəlirəm, universitetin kitabxanasına.

Atasının, qardaşının sevincdən gözləri güldü.

-Allah xeyir versin-atası dedi.

Qardaşı, Elşadı qucaqladı.

***

Bu şad xəbərin üstündən üç saat keçmişdi. Elşad, oteldə qaldığı gecə, Camalın ona verdiyi xeyir-duanı saldı yadına.

Cavab yazdı, həm də şad xəbərini atasından, qardaşından sonra, Camalla böldü

“Mənim ağzı dualı qardaşım! Dedim, bu xeyir xəbərin siftəsini sənə verim. Məzun olduğum universitetin kitabxanasından sabah, məni müsahibəyə çağırırlar. Allah eşidibmiş səsini! İnşallah, sabahkı müsahibə uğurlu keçsin, Allahın köməkliyi ilə, universitetin kitabxanasında xeyirlisi ilə başlayım işə, işlərimi nizama salım, sizi qonaq çağıracağam. Həm gələsiniz, həm də mənə dərs deyən müəllimlərlə tanış edərəm sizi. Dua edərsən yemə mənim üçün, Camal!”

Muştuluğa, üç saat sonra, Camaldan cavab gəldi.

“Can qardaşım, edəcəyəm, sən də et. İnşallah, gələrəm yanına”.

Elşadın müsəlman başının üstündə dolanan məsihçi duası, yerini tutmuşdu.

10/11/2026

Bakı şəhəri

–



–

–

“

“

YAĞIŞ

İş təlimindən qayıtmışdım. Günorta idi. JMR Plazadan aşağı düşüb, üzü Nizami küçəsinə tərəf yol aldım.

Hava yağışlı idi.

Pay-piyada çatdım Nizami kinoteatrının üzbəüzündəki keçidə.

Ac idim.

Keçid aşağı düşüb, keçid yuxarı qalxdım.

Bravo marketə girdim. Un məmulatları satılan bölməyə keçib, qoğal, xaçapuri, samsar aldım.

Dükandan çıxıb Gənc Tamaşaçılar Teatrı istiqamətində yol aldım.

Keçid aşağı düşdüm, keçid yuxarı qalxdım.

Hava yağışlı idi.

Oturmağa quru yox, çox da yaşlanmamış yer axtarırdım.

Axır, tapdım.

Üstündə “1952” yazılmış, geniş arkalı binanın sağ tərəfində, pizza kafesinin üzbəüzündəki oturacaqlardan birində oturdum.

Aldıqlarımı yeməyə başladım.

Xaçapurini nuş etdim. Keçən həftə, məsihçilərin toplaşdığı bazar duasından sonra, mənə hədiyyə verilən ağ üz qapaqlı, üzərinə qızılı hərflərlə yazılmış “İncil, Xoş Xəbər” adlı kitabından Peter və Andreyin hekayəsini oxumağa başladım.

“İlk şagirdlər

(Mark 1:16-20; Luka 5:1-11)

İsa Qalileya gölünün sahilində gəzərkən, suya tor atan iki qardaşı-Peter adlanan Şimonu və qardaşı Andreyi gördü. Bu adamlar balıqçı idi. İsa onlara dedi: “Ardımca gəlin, Mən sizi elə balıqçı edəcəyəm ki, insan tutacaqsınız”.

Səs eşitdim.

Səsə səksəndim.

Skuter səsi idi.

Hava yağışlı idi.

Skuter düz ayağımın altına düşdü. İncili çantama qoydum. Qoğalı ovcumda sıxdım. Samsarı çantaya qoydum.

Skuteri yerindən götürdüm. Skuter sürənin qabağınca qaçdım.

“Mən sizi elə balıqçı edəcəyəm ki, insan tutacaqsınız”

Mark 1:16-20; Luka 5:1-11

Yağış, diri insan ovuna çıxmışdı.

Məndən sonra, bir-iki nəfər də başımıza toplaşdı.

Uşağı yıxıldığı yerdən götürdük. Oturacağa oturtduq.

-Su lazımdır, qaqa?-bir nəfər soruşdu.

Uşağın danışmağa halı yox idi. Başını qaldırıb, sağ əlini iki dəfə ürəyinə sarı apardı.

-Nə isə kömək lazımdır, qardaşım?-biri də soruşdu.

-Yox, qaqam çox sağ ol-uşaq cavab verdi.

Ovcumdakı qoğalı, uşağa uzatdım.

beş barmağının beşini də qaldırıb, əlinin içini qoğala sarı uzatdı.

Başımıza yığılanlardan biri, qollarını çirmələdi. Əlini, uşağın burxulan dizinə toxundurdu.

-Dizin burxulub. Bax, sıxasıyam dizini. Qışqırmayacaqsan?

Uşaq, başı ilə razılıq verdi. Əlini sıxdım. Kişi, uşağın burxulmuş dizini sıxmağa başladı. Sinəsini sıxdım. Uşaq qışqırmasın deyə, dişini dişinə bərk-bərk qıcırdı.

Kişi, uşağın dizini boşladı.

-Dizini dəbərtmə ha.-kişi dedi.

Uşağın başını qatım deyə, sorğu-suala başladım.

-Adın nədir?

-Musa.

-Neçə yaşın var?

-On altı.

Duruxdum. Kişi soruşdu.

-On altı?-kişinin qaşları çatıldı.

Uşaq, başı ilə təsdiq etdi.

-Bax, bu yağışlı havada, nə sürürsən bu skuteri?-kişi soruşdu.

Uşaq cavab vermədi.

-Evin böyük oğlusan?-mən soruşdum.

Başı ilə təsdiq etdi.

-İndi bildin niyə?-üzümü kişiyə sarı çevirdim.

Kişi susdu.

Sonra təzədən sözə başladı.

-Yağışlı havadır, canından artıq deyil ha.-kişi dedi.

-Neyləsin ey! On altı yaşında, evinə çörək qazanır, yaşıdları da şəhərdə burgerxana açır…

-Dizini dəbərtdin-kişi dedi.

Kişi təzədən qollarını çirmələdi.

Əllərini dizinə toxundurdu.

Əlini sıxdım. Əlimi sıxdı. Sinəsini sıxdım. Dişini dişinə qıcdı.

On altı yaşındakı ürəyi ilə dözürdü ağrıya.

Hava yağışlı idi.

Kişi, uşağın dizini boşladı.

-Harada oxuyursan?

-Peşə məktəbində.

-Nə üzrə?

-İnformasiya texnologiyaları.

Gözüm skuterinə, “Wolt” yazısı yazılmış göy çantaya sataşdı.

-Neçə aydır “Wolt”da işləyirsən?-mən soruşdum.

-Altı ay.

-Nömrəni de görüm.

Nömrəsini dedi.

-Sənəd işi görə bilərsən?

-Nə sənəd işi?

-Kağız-kuğuz işi, ərizə-filan…

-Nə bilim, qaqa…

-Ə, yox, oxumağa gedir ey bu, nə sənəd işi?

-Bilirəm ey, kuryer işləməkdən ki yaxşıdır.

şaq cavab vermədi.

-Gəl, burada oturma. Yaşlanacaqsan. Gəl, keçək o üzə.

İkimiz, “Ya, Allah” deyib, uşağı qaldırdıq. Uşaq da güc toplayıb, güclə yeriməyə başladı.

Asta-aram, “Brooklyn 1952” kafesinə çatdıq.

Kafenin üzbəüzündə üç oturacaq vardı.

Ortasında, Musa, solunda qarasaqqal kişi, sağında mən oturdum.

Kafe işçilərindən biri, bizə yaxınlaşdı.

-Kömək lazımdır, qardaşım?

-Uşaq başını sağa-sola çevirdi.

-Çox sağ olun.-Musanın əvəzinə dedim.

Azdan sonra, uzunboy, ağ saçlı, ağ saqqallı, göy pencəkli, ağ köynəkli, qara ayaqqabılı orta yaşlı bir adam, bizə yaxınlaşdı.

Qabağımızdakı boş masalara baxdı.

-Müştərisiniz?

-Uşağın dizi burxulub.-mən dedim.

-Müştərisiniz?

Kişi ilə mən, ayağa qalxdıq.

-Uşağa dəymə, ayağı burxulub.

Uşağa sarı baxdı.

-Ambulans lazımdır?

Uşaq, başını sağa-sola çevirdi.

-Həkim lazımdır?-bunu deyib, uşağın üzbəüzündə oturdu.

Musa, ayağa qalxdı.

Mən sol qolundan, kişi, sağ qolundan tutdu.

İrəlilədik.

Musa, boynunu arxaya çevirdi.

Üzümü, uniformalı işçilərə çevirdim.

-Qardaş, uşağın skuterindən, çantasından, göz olun, sən canın.

-Arxayın ol, qardaşım. Buradayıq.

-Qardaşlar, bu yaxınlarda, xəstəxana-filan var?

Ofisiantlardan biri, cavab verdi.

-Var, qaqa. Bax, düz gedin, sağa dönün yolu, metro “Sahil”ə çatın, o yaxınlıqda, 1 Saylı Xəstəxana var.

-Çox sağ olun.

-Sağ olun. Allah köməyiniz olsun.

-Həkim lazım deyil.-Musa dedi.

-Niyə?-mən soruşdum.

Cavab vermədi.

-Pula görə?-yenə mən soruşdum.

Musa, başını aşağı endirib yuxarı qaldırdı.

-Mənlikdir.-mən dedim.

İrəlildədik.

Kafenin yiyəsi bizə, arxadan baxırdı.

Yağış yağırdı.

Getdiyimiz yol, kələ-kötür yol idi. Musa, az qalsın, yıxılırdı.

-Bu yola daş qoyanın!…-mən dedim.

Bu yola daş qoyanın, kefinin çağ vaxt imiş deyəsən…daşlar bir-birinə girmişdi.

İrəliləyirdik.

-Haralısan?

-Füzulidən.

-Day de ki, qarabağlıyam da. Mən də Laçındanam.

Musanın üzü güldü.

Yıxılandan bəridir ki, birinci dəfədir, üzü gülürdü.

İrəliləyirdik.

Küçənin axırına çatdıq.

Yolu düz keçdik.

Dəmir keçidə, barmaqlıqlara çatdıq.

Vıyıltısı başlamamış, zırıltısı başlamışdı zəhrimarın.

Üçümüzə dar idi. Mən arxada qaldım. İkisi keçdi.

Keçid qurtardı.

Mən qoşuldum.

Sağa burulduq.

İrəliləyirdik.

İrəliləyə-irəliləyə, partiyanın binasına çatdıq.

-Dincəlmək istəyirsən?-kişi soruşdu.

Musa, başını aşağı endirib, yuxarı qaldırdı.

Dayandıq.

“Partiyanın adı yazılan, boz lövhənin başı üstündən, portret bizə baxırdı.

Yağış yağırdı.

Üzünə baxdım Musanın. Məğrur baxışı vardı. Yağış, saçını, saqqalını, bığını, kapüşonunu, jaketini isladırdı. Gözləri qıyılmışdı. Elə biləsən, ürəyində deyirdi ki, mən evin böyük oğluyam, anam, atam, qardaşım qapıdan içəri keçəndə, üzümə baxır, gözləri işıldayır onların. Çünki varam, çünki ikisinin böyük oğluyam, birinin böyük qardaşı. Atamdan sonra, evin böyük kişisiyəm. Böyük kişisi. Qurban olum, dəymə mənə, ay Allah! Nə olar, dəymə mənə! Yağış altında qoyma məni! Sınama məni çörəyimlə! Qazanıram axı! Qazanmalıyam! Evimə çörək aparmalıyam! Qardaşım oxuyur, universitetə girməlidir, atam, anam toyumu görməlidir. Arzularım var axı, ay Allah! Nə olar, dəymə mənə, qurban olum!

Elə biləsən, harayla dua edirdi Allaha içərisindən. Amma, məğrurcasına dua edirdi.

Yalvarmadan.

Bilaixtiyar, çantamı açdım.

İncili götürdüm.

Karandaşı əlfəcin qoymuşdum, kitabın səkkizinci səhifəsinə.

Kitaba baxdım.

İlk şagirdlər

(Mark 1:16-20; Luka 5:1-11)

Yağış damlaları. Peterin, Andreyin, Yaqubun, Yəhyanın və Qalileya gölünün üstünə damcılayırdı.

İncil yaşlanırdı.

İsa ağlayırdı.

Yağış yağırdı.

Kitabı, çantaya qoydum.

…Arxaya döndüm. Kişi, yoxa çıxmışdı.

Deyəsən, kişini də yağış aparmışdı.

Bıy, haradadır, ə bu?-mən dedim.

Musa, arxaya çöndü.

-Fırıldaq köpəkoğlu…-Musa dedi-Etibar etmədim onsuz ona. Yalandan danışırdı.

–Gedək həkimə.

-Qaqa, vallah məndə bir şey yoxdur. Dizim yaxşıdır. Mənim dizim çıxmayıb, burxulub.

-Nə edək?

-Gedək, qoyum şeylərimi, gedim evə. Saat biri keçib. Gedib, yemək yeyərəm.

-Gedək.

Qolundan tutdum.

İrəlilədik.

-Gördün, yenə qarabağlıya qarabağlı qaldı.

Musa gülümsündü.

İrəlilədik.

Dəmir barmaqlığı keçdik.

Yolun axırına çatdıq.

-Hara getməli idik, biz?-mən dedim.

Yolun, sağına, soluna baxdım.

-Düz-Musa dedi.

Düz getdik.

Yolu keçdik.

“1952 Brooklyn” kafesinı çatdıq.

-Xəstəxanaya getdiniz?-bayaq, bizi yola salan, ofisiantlardan biri soruşdu.

-Yox.-mən cavab verdim.

İkimiz də, qoyub getdiyimiz şeylərə baxdıq.

Yerində idi.

-Çox sağ olun-Musa dedi.

Asta-aram, şeylərə yaxınlaşdıq.

Götürdük.

Çölə çıxdıq.

-Qaqa,çantanı mən götürüm-Musa dedi.

Razılaşdıq.

O əlində çantda, mən əlində skuter, yola düşdük.

Yağış çisəliyirdi.

-Hara getməliyik?-mən soruşdum.

-Deyəcəyəm.

İrəlilədik.

-Özün harada qalırsan?

-Ramanada-Musa cavab verdi.

-Peşə məktəbin haradadır?

-Koroğlu tərəfdə.

_Özündən kiçik, qardaşın, bacın?

-Qardaşım.

-Neçədə oxuyur?

-Onda?

_Neçəyə hazırlaşır?

-İkiyə.

Yolu sağa burulduq.

_Atan var?

-Var.

-İşləyir?

-İşləyir. Mən də kömək edirəm.

Yolu düz getdik.

_Qaqa, ehtiyatlı ol, maşın keçir.

Səkiyə çıxdım. Skuteri qaldırdım.

-Sən harada oxumusan?

-Universitetdə.

-Harada işləyirsən?

-Heç harada.

-Qurtarandan bəri?

-On bir aydır.

Səki qurtardı.

Yola çıxdıq.

-Tələbə olanda, işləmişdim bir yerdə. Dövlət qurumu idi. Staj keçirdim. Üçüncü kurs tələbəsi idim. İş yaxşı iş idi ey, amma adamları adam deyildi. Sağım yaltaq, solum yaltaq. Qeyrət yox, namus yox. Oğraşdır, qara qəpiklik kişilikləri də yox idi. Rəhbəri görən kimi, ikiqat olurdular. Qabağına çay qoyan kim, pencəyini çiyinlərinin üstündən götürən kim…nə bilim əşi…çox şey…qaçdım oradan. Gördüm, belə yerdə çox, qalsam, şərəf, şəxsiyyət də qalası deyil. Qaçdım.

Danışa-danışa, 1 saylı orta məktəbin binasının qarşısına çatdıq.

Skuteri, səkiyə qaldırdım.

-Bilirsən, qaqa, bu saat iş yerlərinə, ya çurban axtarırlar, ya çoban. Heç kimə savadlı, mərd adam sərf etmir. Savadlı çox bilir, mərd qabağından yemir. Gəl ki, rəhbərə də az bilən, qabaqdan yeyən lazımdır. Fərq etmir ey, harada işləyirsən işlə, maymaq, mağmun lazımdır. Day özünə hörmət qoyan yox.

-Elədir, qaqa. Budur ey, birini mən tanıyıram. Ramanada qalır. Savadlı oğlandır. Universitet oxuyub. İngiliscə bilir. Mən, o vaxt şəhadətnaməyə hazırlaşanda, onun yanına hazırlığa getdim. İmtahandan da yüksək bal toplamışdım. İxtisası dövlət işi idi, amma, keçdi müəllimliyə. Hazırlığa uşaq götürür, hazırlayır. Öz əli, öz başı.

_Sən öl, düz edir.

Səki qurtardı.

Yola çıxdıq.

Maşın siqnalladı.

-Gözlə! Keçirik də!-üstünə qışqırdım.

Keçib getdi.

İrəliləyirdik.

İrəliləyə-irəliləyə, Lev Tolstoy küçəsinə çatdıq.

Musa, səkinin üstündə, mən səkinin altında idim.

Musa, aşağı düşdü.

Büdrədi.

Qolunu sıxdım.

-İdmanla məşğul olursan, deyəsən?

Musa gülümsündü.

-Hiss olunur?

-Hə.-gülümsündüm.

-Olmuşam. Sərbəst güləşlə, kiqboksla.

-Yarışmalara getmisən?

-Getmişəm. Regional.

-Bəs, ölkə xarici?

-Yox.

-Niyə?

Musa, sol əlinin, şəhadət barmağı ilə baş barmağını bir-birinə sürtdü.

-Məşqçi də dəstək ola bilmirdi sizə?

-Yox.

-Nə deyirdi?

_Deyirdi, yol pulu sizlikdir, qalmaq pulu da.

İrəliləyirdik.

FHN binasını keçdik.

-Belə, özünü tərifləmək kimi çıxmasın, o xaricə gedən oğlanlardan da güclü idim mən, amma, onlar getdi, mən gedə bilmədim. Qaldım burada.

İrəliləyirdik.

Yağış yağırdı.

_Elə olur da. Ay qabaq, bir taksi sürücüsü ilə söhbət etmişdim. Bakılı balası idi. Oğlu, “Səbail” futbol klubunda oynayırdı. Deyirdi, Allahın futbolunda da tanışlıq keçir. Adamın olmasa, qabağa gedə bilmirsən.

-Elədir.-Musa dedi.

İrəliləyirdik.

İrəliləyə-irəliləyə, “Hazz” otelin qarşısındakı zirzəmiyə çatdıq.

Mən skuteri, Musa da “Wolt” yazılmış çantanı, səkinin üstünə qoydu.

Qucaqlaşdıq.

-Allah canını sağ eləsin, qardaşım.-Musa dedi.

-Evə çatanda, mənə xəbər elə.

Hərəmiz öz istiqamətimizə sarı yollaşdıq.

Gəzə-gəzə, erməni kilsəsinin qarşısına çatdım.

Əlimdə sıxıb saxladığım qoğala baxdım.

Qoğal islanmışdı.

Telefonuma zəng gəldi.

-Salam, Emil, necəsən?

-Yaxşıyam, Rüstəm, sən necəsən?

-Yaxşıyam. Yarım saat olar, yazdım sənə. Yəqin, internetin işləmir. Deyirəm, elə indi, vaxtın varsa, gəl kilsəyə, söhbət edək.

-Elə özüm indi, Nizami küçəsindəyəm. Buradan pay-piyada çıxsam, yarım saata, qırx dəqiqəyə, oradayam.

-Oldu. Mən də o vaxta olaram orada.

-Yaxşı.

Zəngi söndürdüm.

İrəliləyirdim.

Kilsəyə doğru irəliləyirdim.

İrəliləyə-irəliləyə, içərimdən Allaha sarı soruşurdum:

-Haradasan, ay Allah?!

…Yağış yağırdı…

Çay Süfrəsi

Elşad, Xətai metro stansiyasının qarşısında idi. Zəng gəldi.

-Alo, Elşad bəylə danışırıq?

-Bəli.

-Salam, Elşad bəy. Siz bizə Linkedindən müraciət etmişdiniz. Məlumat menecerliyi ilə bağlı.

Elşad, yadına salmağa çalışırdı.

-…Bəli…

-İstərdik ki, öz təcrübəniz haqda qısa məlumat verəsiniz.

Elşad əlində telefon, yolu keçdi.

Parka çatdı.

-Təbii ki. Satış sahəsində iki ildən çox təcrübəm olub.

-Hansı məhsulların satışı ilə məşğul olmusunuz?

-Məişət avadanlıqları, texnoloji avadanlıqlar. Həm fərdi, həm də korporativ müştərilərə məhsul satmışam. Paralel, başqa bir şirkətdə, şirkət, holdinq rəhbərləri iıə əlaqə saxlayaraq, onları müqaviləyə cəlb etmiş, üzvlüyə qəbul etdirmiş, forumlara dəvət etmişəm.

-Lap gözəl. Deməli xeyli təcrübəniz var. Yaşınız?

-İyirmi səkkiz.

Elşad, danışa-danışa, metrostansiyanın qarşısındakı parkı keçmişdi. Üzü, Ali Məhkəməyə tərəf gedirdi.

-Özünüzü bizim şirkətdə, hansı işdə görürsünüz?

-Satış rəhbəri, brend meneceri vəzifəsində.

-Lap yaxşı. Sabah istərdik ki, müsahibəyə gələsiniz. Saat on-on bir arası uyğun olar?

-Olar.

-Lap yaxşı. Gözləyəcəyik sizi.

-Aydındır. Bəs ma…?

Qarşı tərəf zəngi söndürdü.

Elşad, Ali Məhkəməyə çatmamış, “Simurq” plazanın qarşısına gəldi. Plazanın səkkizinci mərtəbəsində, artıq yeddi dəqiqə idi ki, Rüstəm Babazadənin “Ssenari yazılışı” master klassı gedirdi.

Plazaya çatan kimi, qeydiyyat şöbəsinə yaxınlaşdı. İşçi, Eldara sarı baxdı.

-Tədbir var, burada. Ssenari ilə bağlı.

İşçi, sağ əli ilə, sağ tərəfi göstərdi.

-Əməkdaşlara yaxınlaşın, sizə köməklik göstərsinlər.

Elşad, işçinin barmağı ilə göstərdiyi yerə getdi. Ağ paltarlı, üstündə qırmızı rəngdə “Mədəniyyət Könüllüləri” yazılmış on səkkiz-iyirmi yaşında gənc bir xanıma yaxınlaşdı.

-Salam. Rüstəm Babazadənin ssenari yazılışı ilə bağlı master klassına gəlmişəm.

-Buyurun.

Xanım, ona lifti göstərdi. “8” yazılmış düyməni basdı.

Elşad, səkkizinci mərtəbəyə çatan kimi, liftdən sağa-tədbir keçirilən istiqamətə sarı buruldu.

Yenə də bir ağ köynəkli gənc xanım, Elşadı qarışladı.

-Tədbirə gəlmisiniz?

-Bəli.

-Ad, soy adınızı, nömrənizi, bir də şəxsiyyət vəsiqənizin fin kodunu qeyd edərdiniz.

!Qabağındakı kağıza, adını, soy adını, əlaqə nömrəsini yazdı.

-Fin kod?-qadın fin kod yazılan yeri, barmağı ilə göstərdi.

-Əhəmiyyəti?

-Sertifikat veriləcək.

-Ehtiyac yoxdur.

-Buyurun.

Elşad, tədbir keçirilən zala keçdi.

Tədbir, iyirmi dəqiqə idi ki, başlamışdı.

Xeyli adam vardı. Rüstəm Babazadə, ssenarisini yazdığı “Olimpia” filmindən danışırdı. Danışa-danışa da, ssenarinin yazılış qaydalarını izah edirdi.

-Təzə nə isə yox imiş.-Elşad öz-özünə dedi.

Babazadə danışdıqca, çəhrayı geyimli, qarayanız, orta boy, dolu bir xanım, yerdən, Babazadənin səsinə səs verirdi.

-Filmdə, əksərən, iki hal olur; ya yaxşı ssenarist olur, pis rejissor, ya da əksinə. İkisi də yaxşı olanda, lap əla.

-Bilirsiniz, Rüstəm müəllim-qadın yerindən dedi-vallah, aktyorlarımız da, çox süni danışır ey. Baxırıq, o ingilis filmlərinə, qulaq asırıq dialoqlara, adama, niyəsə xoş gəlir. Amma, baxırıq bizimkilərə, elə süni, elə saxta….

-O rejissorun işidir. Aktyora necə danışmağı, rejissor izah edir.

-Onda gərək, bizimkilər də, onların səviyyəsində olsun da.

-Yenə deyirəm. Dediyiniz rejissor işidir.

Babazadə, “Olimpia” filmi haqqında danışıb qurtarandan sonra, “Əlvida Şmidt” filminə keçdi. Burada da, ssenaristin, obrazı necə yaratmalı olduğundan danışmağa başladı.

Elşad, Babazadə danışqdıca, telefona baxırdı. Saat 16:35-i göstərirdi.

-Day gəlmişəm. İyirmi beş dəqiqə də keçsin, çıxaram.

Babazadə, obrazlardan da danışandan sonra, keyfiyyətli, keyfiyyətsiz ssenarilərdən danışmağa başladı.

Bu dəfə də, o çəhrayı geyimli xanımın, ürəyi dilə gəldi.

-Bax, onu düz deyirsiniz. Mənim nə qədər ssenarim var, üzə çıxarda bilməmişəm, yatıb qalıb, heç üzünə baxan da yoxdur. Amma, kimlərin ki, adı tanınır, o saat verirlər qabağa onların ssenarilərini.

-Tədbir, manifestə döndü-Babazadə dedi.

Gülüşmə düşdü.

-Xanım, ssenarinizi, prodüserə verin. İndi qayda-qanun başqa cürdür. Prodüserə verin, o baxsın, qiymət versin.

-Necə?

Babazadənin üzü turşudu.

-Necə deyəndə ki…verin, izah edin ssenarinizi qısa şəkildə. Məsələn, Titanik filmini necə izah edərsiniz? Qısa şəkildə?

Qadın, izaha başladı.

-Cek kartda udur, sonra Titanik gəmisinə bilet qazanır, orada Rozla tanış olur, Rozun ayrı nişanlısı var. Onlar bir-birini sevir, axırda da Titanikdə partlayış…ey, Aysberqlə toqquşur, gəmi parçalanır, Cek Rozu xilas edir, özü dənizdə batır.

-Misal üçün belə.-Babazadə dedi-Prodüserə də elə izah etməlisinz ki, o ssenarini almaq, buna pul qoymaq, aktyor, çəkiliş heyəti tapmaq istəsin. Ümumiyyətlə bilirsiniz, ssenarinin kökündə nə dayanır? Yəni nəyə görə bilə bilərik ki, ssenari güclüdür, ya zəif?

-İdeya-Elşad, yerindən cavab verdi.

Babazadə, baş parmağı ilə şəhadət barmağını bir-biri ilə toqquşdurdu.

-Dostumuz düz dedi, ideya. İdeya güclü olmalıdır. Nə qədər kitab oxuyursan oxu, filmə baxırsan bax, xeyri yoxdur. Bilirsiniz, ssenari yazmaq istedad işidir. Hər adam ssenari yaza bilməz. Düzdür istisnalar da var. İsi Məlikzadə, həm yazıçı idi,həm ssenarist. Yazıçı Anar

-Ramiz Rövşən-Elşad yerindən cavab verdi.

-O şairdir.

-İdeya müəllifisiniz?-çəhrayı geyimli xanım,ın bu dəfəki hədəfi Elşad idi.

Elşad, Babazadəyə baxa-baxa, cavab verdi:

-Xeyr.

Elşadın, xanımla danışmağa həvəsi yox idi.

Xanım, Babazadəyə tərəf döndü.

Saat 16:55-i göstərirdi. Elşad, barmağını qaldırdı.

-Rüstəm bəy, icazənizlə, getmək istərdim.

-Buyurun.

***

Elşad, evə çatıb, nahar edəndən sonra, sabahkı müsahibə üçün, geyəcəklərini şkafdan çıxardı.

-Tərtəmizdir.

Qardaşı evə gəldi. Köynək , pencəkləri qardaşının yatağının başında gördü.

-Hara gedəcəksən?

-Müsahibəyə?

-Müsahibəyə? Xeyirli olsun.

Otaqdan çıxan kimi, xəbəri atasına çatdırdı.

-Elşad?-atası çağırdı.

Elşad, qonaq otağına getdi.

-Sabah, müsahibəyə gedirsən?

-Hə.

-Xeyirli olsun, bəs niyə demirsən?

-Soruşdun ki deyəm?

-Gərək soruşam. Xeyirli olsun. Nə işdir?

-Satış işidir.

-Haradadır?

-Jalə Plazada.

Atası, JMR Plazanı köhnə adı ilə tanıyırdı.

-28 Mayda?

-Hə.

Xeyirli olsun. Neçənci mərətəbəyə çağırıblar səni?

-Üçüncü.

-Üçüncü. Bəlkə də, tanıyıram oradakıları. Neçədə?

-Saat onda.

-Hə…Firudindən soruşaram görüm. Xeyirli olsun.

-Sağ ol.

Elşad, yataq otağına keçdi.

***

Elşad. adəti üzrə, səhər erkəndən-saat altıdan oyanmışdı.

Çörək qabına baxdı. Çörək qurtamışdı

Aşağı düşdü.

Yaşadıqları küçədəki “Təndir” adlı dükana getdi.

-Salam, Şimşək, çikonəşi* ? (çikonəşi-necəsən)

-Salam, çokim*, çikonəşi*? (çokim-yaxşıyam)

-Çokim*. Təndir almağa gəlmişəm. Nəğd gəlmişəm.

-Lap yaxşı.-Şimşək, gülə-gülə cavab verdi.

Elşad, təndirdən təzəcə çıxmış, çörəkləri, kağıza büküb, Şimşəyə uzatdı. İki boz manatlığı da qoydu şüşənin üstdə.

-Nəğddir ha.

-Oldu-Şimşək, gülə-gülə dedi.

-Talışca, “Hansı bölgədəsən?” nə deməkdir?

-Kum bölgə koş?

Elşad, Şimşəyin, qabağında çay stəkanını gördü.

-“Mən çay içirəm” nə deməkdir?

-Mı çay mıpeydə.

-Oldu, çox sağ ol.

Belə şərtləşmişdilər. Əgər, indən belə, Elşad bu dükandan çörəkləri nəğd pula alacaqdısa, hər nəğd pulun qabağında, Şimşək, Elşada, iki talışca cümlə öyrədəcəkdi.

Elşad dükandan çıxdı.

Elşad, çörəkləri çörək qabına, çayı da, üç ağ yumurtanı da qaynamağa qoydu.

Çay da qaynadı, yumurtalar da.

Çayın qarası qaynayandan sonra, başladı səhərini yeməyə.

Saat səkkizə on dəqiqə qalmışdı.

Səhərini yeyib, müsahibəyə geyəcəyi pencək-şalvar dəstini, köynəyini şkafdan çıxarıb, qapının qulpunun üstünə qoydu.

Saçını, saqqalını qırxdı.

Hazırlığını tamamlayana kimi, atası oyandı.

-Sabahın xeyir.

-Sabahın xeyir.

-Hazırlaşırsan?

-Hə.

Əyin-başını geyindi.

Atası, qapıya kimi yola saldı.

-Maaş soruşsalar nə deyim?

-Gör nə deyirlər?

Elşad, danışa-danışa liftə yaxınlaşdı. Düyməni basdı.

-Deməyəcəklər. Deyərəm, axırıncı iş yerimdə səkkiz yüz-doqquz yüz alırdım. Mindən yuxarıya razıyam.

Lift açıldı.

-Ab-havaya baxarsan.

Lift bağlandı.

Elşad, yaşadığı məhəllədən JMR Plazaya kimi, pay-piyada getdi.

Plazaya çatanda, saat 09:45-i göstərirdi.

-Hələ vaxta var. Bir az gəzişim.

On beş dəqiqə o baş-bu başı gəzdi. Gəzə-gəzə, bundan əvvəl işlədiyi yerə-World Business Center-ə çatdı. Binaya baxdı.

Bir il əvvəl, buradakı iş yerindən çıxartmışdılar onu.

-Cındırlar-Elşad, ürəyində dedi.

Saat, 09:55-i göstərirdi.

Elşad, plazaya girdi. Üçüncü mərtəbəyə qalxdı.

Mərtəbəyə çatan kimi, Lövhənin üstündə “Tiens Agecny” yazılan qapının qarşısına gəldi. Qapının qarşısındakı yaşlı kişi soruşdu.

-Nəyə gəlmisiniz?

-İş müsahibəsinə.

-Qarşıdadır-barmağı ilə istiqaməti göstərdi.

Elşad, kişin barmağnın göstərdiyi yerə getdi.

İçəri girdi.

-Salam. Nə üçün gəlmişdiniz?-qeydiyyat şöbəsindəki xanım soruşdu.

-İş müsahibəsinə.

-Kimin yanına?

-Zeynəb xanımın.

-Vəsiqəniz?

Elşad, vəsiqəsini masaya qoydu.

Xanım, vəsiqəni qeydiyyata aldı.

-Elşad bəy, gözləyin, Zeynəb xanım sizi qəbul edəcək.

On dəqiqə keçdi. Zeynəb xanım içəri girdi.

-Elşad bəy, buyurun.

Elşad, içəri keçdi.

-Buyurun, oturun.

Göstərilən yerdə oturdu. Qarşısında təxmini altmış-altmış beş yaşlı, girdəsifət bir kişi, sağında isə, təxminən on səkkiz-on doqquz yaşında, qara saçlı, qara eynəkli, qara pencəkli xanım oturmuşdu.

-Salam, Elşad bəy. Adım Bəkirdir. Sizlə tanış olmaq istərdik. Özünüz haqqında qısa məlumat verərdiniz,

Elşad, telefonda dediklərini, təfərrüatı ilə , şifahi şəkildə də, qabağındakı adamalara dedi.

Danışıb, qurtarandan sonra, Bəkir bəy danışığa başladı.

-Lap gözəl. Biznes qurmaq planınız var gələcəkdə?

-Sizin məsləhətinizlə olacaqsa, var.

Bəkir bəy gülümsündü.

-Nə kimi işdə işləmək istəyərsiniz?

-Rəhbər vəzifəsində.

-Neçə yaşınız var?

-İyirmi səkkiz.

-Ay maşallah. Evlisiniz, subay?

-Subay.

-Niyə evlənməmisiniz?

-Stabil işim olsun, evlənim.

-İnşallah, elə burada işləyə-işləyə evlənərsiniz.

-İnşallah.

-Maaş gözləntiniz?

-Axırıncı iş yerimdə, maaşım səkkiz yüz-doqquz yüz manat arası olub.

-Burada?

Elşad, konkret cavab vermədi.

-Yazdım min üstəgəl. Lap yaxşı, Elşad bəy. Şad olduq sizinlə tanış olduğumuza. Auranız da xoşdur.

Bəkir bəy, bunu deyə-deyə, buraxılış vərəqəsinə, Elşadın ad, soy adını, Zeynəb xanımın adını, Elşadın mobil nömrəsini, bura növbəti dəfə gələcəyi günü, saatı yazdı. Vərəqi, Elşada uzatdı.

-Buraxılış vərəqəsi. Sabah yox, birisigün, saat 12-də, olarsınız bu kabinetdə. Gecikmək olmasın.

-Oldu, Bəkir bəy.

Əl verib, sağollaşdılar.

Elşad, otaqdan çıxdı.

-Allah sənə şükür!-Elşad, ürəyində dedi.

On bir aydan, sonra, birinci dəfə idi ki, bir yerdən “hə” almışdı. Sevinci ,ürəyinə sığımırdı.

Sevinə-sevinə, JMR Plazanın beş ildən çoxdur ki, işləməyən eskalatorlarından aşağı düşdü.

Çölə çıxdı.

-Allah sənə şükür!-Elşad, ürəyində dedi.

-Nə edim, görəsən? Gedim, Səxavət dayının çayxanasına.

Elşad, asta-asta, çayxanaya sarı getdi. Ürəyində,bəlkə də, on kərə, yüz kərə “Allah sənə şükür!” dedi.

Şükür edə-edə, Nizami kinotearının qarşısına gəldi. Səxavət dayının çayxanasında işləyən, ağsaqqalı gördü.

-Salam, dayı.

Dayı, “Salam” səsi gələn tərəfə baxdı.

-Salam.

-Gələcəyəm çay içməyə. Şirniyyat-filan alsam, problem olmaz?

-Yox, al, gəl.

-Yaxşı.-Elşad. gülə-gülə cavab verdi.

Elşad, yeraltı keçidib keçib, keçid yuxarı, Bravo mağazasına girdi.

Mağazanın xəmir məhsulları satılan bölməsinə keçib, özü üçün, qoğal, xaçapuri, kəsmikli şirniyyat götürdü.

Dükandan çıxdı.

Çayxanaya getdi.

Çayxana, həyətdən, bir də içəridən ibarət idi. Həyəti geniş idi. Bir tərəfi parka, digər tərəfi Ali Məhkəmənin giriş zalına Elşadın oturduğu yer isə Pedaqoji Universitetə sarı baxırdı.

Pencəyini, stuldan asdı.

Oturdu.

Gözlədi.

Gələn olmadı.

Gözlədi.

Yenə gələn olmadı.

Səxavət dayı, həyətə keçdi. Elşad, ayağa durdu.

-Salam, Səxavət dayı, necəsiniz?

Səxavət dayı, gülə-gülə, Elşada salam verdi.

-Şükür.

Masaya baxdı.

-Çay qoymayıblar?

-Səni gözləyiblər-Elşad, gülə-gülə cavab verdi.

Səxavət dayı gülümsündü.

İçəri keçdi.

Qayıdanda, məcməyidə çaydan çay, armudu stəkan, iki cüt limon, bir çay qaşığı, bir qab qənd və külqabı ilə Elşadın masasına gəldi.

-Çox sağ ol, Səxavət dayı.

Səxavət dayı içəri keçdi.

Elşad, qabağındakı kiçik çay dəstgahına baxdı.

-Allah sənə şükür!-Elşad təzədən dedi.

Elşadın ürəyi sevincdən dolmuşdu. Ürəyinə sevinc ağrı kimi oturmuşdu.. Bilmirdi ki, kimlə bölüşsün. Kiminləsə bölüşməyə də ürəyi gəlmirdi. Ürəkli adam soraqlayırdı bölüşsün. Qanı saf axan, ürəyinin damarı saf vuran adam axtarırdı, Elşad.

…Adam…

Ağlına, Camal gəldi. Telefonu götürdü.

“Qardaşım, salam, necəsən? Dedim, siftəni sənə deyim. Qardaşın işə girib. Həftənin dördüncü günündən, Allahın köməkliyi ilə başlayıram işə. İnşallah, qabağa düşüm, səni də yanımca aparacağam”.

Mesajı yazıb bitirəndən sonra, çayını içməyə başladı. Elə bil, mühüm bir borcunu yerinə yetirmişdi…

***

Elşad, Camalı, bir ay əvvəl, bir tədbirdə tanımışdı. Tədbirə gəlməyinin məqsədi də, yeddi il əvvəl, başqa bir tədbirdə tanıdığı, adaşı ilə görüşmək idi. Onu da nə vaxtdan bəridir, görmürdü. Elə gələndən bəri də, düz-əməlli görə bilmədi. Qismət oldu adaşını görmək, o da atüstü, “Salam-sağ ol”.

Dostunu axtarmağa gəlmişdi, özünə Yunis adda, Camal, Elmir adda qardaş tapdı.

Gəldiyi birinci gün, tədbiri aparan, Xəlil adlı şair, Elşadı, uşaqlara təqdim etmişdi.

-Elşad bəy, istedadlı şair, yazıçıdır. Yaxşı şeirləri var.

Camalgild də, təsadüfən, Elşadın yanında oturmuşdu.

Söhbət oradan-buradan düşdü. Günün mövzusu bu idi:

“Özünüzü Allaha nə vaxt çox yaxın hiss etmisiniz?”

Camal söhbətə başladı.

-…Mən özümü Allaha, həyatımın ən çətin vaxtında yaxın hiss etmişəm…ən çətin…

Elşad, Camalın qırımını aldı. Hiss etdiyini, hiss etdi.

Sual verdi:

-İntihar?

Camalın gözləri böyüdü.

-Nə güclü empatiyanız var?

-Neçə yaşınız var?

-On doqquz.

-İyirmi səkkiz. Doqquz yaş sizdən böyüyəm.

Camal başladı danışmağa. Növbə, Elşada çatdı. İntihara cəhd hekayələri oxşar idi. Qurtuluşları da.

Qurtulub, burada rastlaşmışdılar.

Tədbir bitəndən sonra, Camal Elşaddan soruşdu:

-Şeirlərinizi harada paylaşırsınız?

-Saytda. Nömrənizi deyin, göndərim.

Dedi, Elşad da göndərdi.

-Sonuncu şeirimdir, adı “Mübarizə”dir. Oxuyarsınız.

Camal cavab vermədi.

-İstəyirsiniz, şifahi deyim.

-Deyə bilərsiniz?

-Deyə bilərəm.

Elşadın gözü yan otaqda, Camalın gözü, uşaqların yığıldığı otaqda idi.

Elşad, şeirini hamının qabağında səsləndirmək istəmirdi. Şeirini deməkdən qorxurdu.

Camal, qəflətən qapını açdı, üzünü uşaqlara tutdu.

-Elşad bəy, bizə şeir deyəcək!

Elşad, duruxdu. Özünü itirmədi. Belini divara söykədi. Başladı şeiri deməyə.

“Gözünü açıb, seyr edərkən bu dünyanı,

Boğazından səs qopur, dünyanın eşiyinə,

Dünya, səni salamlayır:

“Xoş gəlmisən beşiyimə”

O şeir dedikcə, Xəlil, içəri girənlərə, barmağı ilə “sus” işarəsi verib, içəri salırdı. Elşad , şeiri oxumağa davam edirdi

Şeir belə bitirdi

“Susma! Susma! Danışgil!

Qorxma! Hələ ki varsan!

Qorxma! Qorxma! İrəli!

Çünki, düşünən başsan!

Dönmə mübarizəndən!

Çünki, sən!

VƏTƏNDAŞSAN!

Alqış-alqış dalınca gəldi. Camal da üç dəfə “Çox sağ ol” dedi Elşada.

-Çox sağ olun ki, sözümü sındırmadınız. Çox sağ olun, çox sağ olun, həqiqətən.

-Dəyməz, var olun. Siz sağ olun.

O vaxtdan bəri. Camal Elşada, Elşad da Camala “qardaşım” dedi.

Bir şeirlə iki yad adam, bir-biri ilə qardaşlaşmışdı.

Bir-birlərinə hörmətləri o yerdə idi ki, Elşad, iş axtarırkən belə, özündən doqquz yaş kiçik tələbəyə, Camala da ağız açmışdı. O da maraqlanmışdı.

Elşad da, Camalın bu kişilyini, qardaşlığını unutmamışdı.

***

Elşad, bunları yada sala-sala çay içirdi.

-Gör nə mərd oğlanmış! On bir aydır iş axtarıram mən, on bir ay…ağız açmadığım yer, adam qalmadı…qohum, dost-tanış…kimlər ki, pullu vaxtımda yanlarında idim, şərində də, xeyrində də…əli paylı gedirdim, heç vaxt da əliboş getməzdim…kimlər kimlər, a kişi…dostum, qubalı balası Hikmət, qohumum, Paşa, Paşanın oğlu, Bəşir, Bəşirin oğlu…Bəşirin oğlu əl çəkmirdi ey məndən, yan-yörəmdə hərlənirdi…”böyük qardaşımızsan” deyirdi…əlim işdən çəkildi, qardaşlıq da getdi, böyüklük də…indi baş üstə dilucu “salam” verib, yanımdan keçir, köpəkoğlu…atası da elə…əlimin çörəkli vaxtında, hörmət-izzətim var idi,..nələr görmədim, ay Allah,..nələr görmədim…yadlaşmağa başladı doğma bildiklərimin, dost bildiklərimin çoxu…belə də namərdlik olarmı, ə…özü də mənə…əl açıb borca pul da istəmirdim kimsədən, ehityacım da var idi, amma, ehtiyacım olduğunu bilən də, pulu üzümə şillə kimi çırpıb verirdi, ağsaqqal bildiyim…ağsaqqalımı da tanıdım, qarasaqqalımı da…dalımca danışanı da, qeybətimi qıranı da, mərdimi də namərdimi də…unutsam, namərdəm, namərdəm, oğraşdır!…Onların namrədliyinin, onların namərdliyinin qabağında, Camalın mərdliyini unutsam, namərdəm! O uşaq da bilirdi işsizəm, bilirdi, amma, əl çəkmirdi məndən…yanımda otururdu, söhbətimə qulaq asırdı…öz-özümə də fikirləşirdim ki, mən nə etmişəm axı bu uşağa? Nə etmişəm ki, gözü məni axtarır, beş adama sual veriləndə, “ondan da fikir alın” deyir. Hörmətə bax! Deməli, belə kişilər də varmış bu dünyada…sözə, şəxsiyyətə hörmət qoyan adamlar….day bəzi pul, vəzifə fahişələri kimi. vara, sərvətə, vəzifənin döşünə yatan qəhbələr kimi yox…adamın özünə, adamlığına hörmət qoyanlar….Sonra çatdı mənə ki, Camal, niyə hörmətimi saxlayır. Mübarizə! Mübarizə! Bu şeirimi oxumuşdum, onun yanında. Mübarizə! Az şey deyil, on doqquz yaşlı tələbənin qabağında, “Mübarizə” şeiri oxumaq! Az şey deyil! “Dönmə mübarizəndən! Çünki sən, vətəndaşsan!” demək! Az şey deyil! Böyük işdir! Böyük iş! Özündən doqquz-on yaş böyük birindən belə bir şeiri eşitmək! Belə bir nidanı eşitmək! Özümü tərifləmirəm yox, mən on doqquz ildir ki, şeir yazıram. Bu sayaq irili-xırdalı şeirləri də, dörd ildir ki, yazıram. Nə olsun ki yazıram, kimə çatır axı…çatanda da, Camal kimi vicdanı, dərrakəsi oyaq adamalara çatır…heç dost-doğmaca qardaşıma da çatmır…o gün “Olmur” şeirimi oxuyur, azdan sonra gəlir yanıma, deyir, işin yoxdur onsuz, otur toy müğənnilərinə toyxana şeiri yaz, dedim, qardaşın o boyda ər, ərən şeirir yazıb, mənə yaraşarmı, ə, toyxana manısına şeir yazım…qabağında nə desə yaxşıdır? Elə şeirlər yazıb, ac-yalavac qalacaqsan…sözə bax ey…sözüm qurtardı,…onsuz da yazdıqlarım ona çatmır, mən də boş-boş göndərirəm…nəyisə….hərədən bir cür zərbə gördüm…doğmadan da, bəzi dostlardan da…təklədilər məni, namərdcəsinə təklədilər, unutmaram, haqqım da halal deyil onlara, nə bu dünyada, nə o….Keçmərəm!

Elşad, çay içə-içə, Xətainin “Söylərəm, ey Padişahlar, Padişahı!” deyişinə qulaq asırdı

Söylərəm ey, Padişahlar Padişahı, çox şükür!

Bəndənin ümidi sənsən, həm pənahı, çox şükür!

Əfv edərsən sən bizi, sirrimizə agah sən,

Çox şükür, birliyinə, ya Rəbbi-Ali, çox şükür!

-Allah sənə çox şükür!-Elşad öz-özünə dedi-məni namərdlərə möhtac qoymadın, öz çörəyimi, öz əlimlə tapdım. Çox şükür, ay Allah, çox şükür!

Çay içilib qurtarmışdı. Elşad yerindən qalxdı. Üç boz bir manatlığı, çaydanın altına qoydu.

Çayxanadan çıxıb üzü Nizami küçəsinə sarı getdi. On bir ayın içində, başına gələnlər bir-bir keçirdi yadından…sancı kimi…çalışırdı ki, ayıq-sayıqlığını itirməsin, getdiyi yola, işıqfora, maşınlara diqqət edirdi. Fikirli idi.

Beləcə fikirli gəzə-gəzə, Azərbaycan prospektində yerləşən, Majesty Optikə yaxınlaşdı.

Eynəyinin bir muncuğu düşmüşdü.

Elşad mağazaya girən kimi, vitrinlərin qarşısında dayanan xanıma yaxınlaşdı.

-Salam, eynəyin muncuğunu dəyişmək istəyirəm.

-Salam. Buyurun keçin o otağa-deyib, qarşıdakı otağı göstərdi.

Elşad, qarşıdakı otağa keçdi.

-Salam, eynəyin muncuğunu dəyişmək istəyirəm.

Usta, iş üstdə idi. Başını qaldırmadan, dedi:

-Çin muncuğu on beş manat, alman muncuğu otuz.

Elşad, otaqdan çıxmağa üz qoydu.

-Bahadır?

-Başqa mağazada iki manata düzəltdirmişəm.

-Tələbəsiniz?

Elşad cavab vermədi.

-Ver-usta dedi.

Əlinə alətlərini alıb, eynəyə təzə, cüt muncuq düzəltməyə başladı.

-Neçəyədir qiyməti?

-Sənə havayı.

-Sağ ol, qardaş

Usta, işini bitirdi. Eynəyi, Elşada uzatdı.

-Adın nədir?

-Tofiq.

-Elşad.

Əl verib, salamlaşdılar.

-Naxçıvanın harasındansan?

-Özündən, sən?

-Laçından.

-Lap gözəl.

-Nömrəni de görüm.

-05….

-Yazdım. İşin avand olsun.

Elşad, dükandan çıxdı.

Pay-piyada Nizami heykəlinin qarşısına çatıb, oradan üzüaşağı-“Misra Book” kafesinə doğru yol aldı.

Yolboyu, çayxanada yadından keçən hər şey, təzədən düşürdü yadına. Bir-bir, sıra-sıra düşürdü yadına. On bir ayın ağrısı, misqal-misqal gəlmişdi, indi batmanla çıxırdı canından. Fikrini cəmləməyə çalışırdı. Fikrini cəmləməyə.

Beləcə fikir içində, çatdı “Misra Book” kafeyə.

Kafenin qapısından bir masa qabaqdakı masada oturdu.

Ofisiant, Elşada yaxınlaşdı.

Menyunu uzatdı.

-Limonad.-Elşad dedi.

Xanım, menyunu götürdü.

Elşad, whatsapp-da paylaşılan statuslara, mesajlara baxırdı. Camaldan cavab gözləyirdi.

Limonad gəldi.

Kafedə, Rübabə Muradovanın ifasında “Unuda bilmirəm” mahnısı səslənirdi.

Elşadın ürəyi daş kimi döyünürdü. Daş kimi. Ürəyi daşa dönmüşdü. Əzizlərinə, doğmalarına qarşı. Ürəyi, daşına sığmırdı.

Çantasından dəftər, qələm götürdü. Yazmağa başladı:

Ürəyim al yanar oddur,

Soyumağa bulaq axtarır,

Barmaqlarım ot acıqlı,

Biçməyə oraq axtarır…

***

… Ürəyimin şadı söndü

Bəxtimin təkəri çöndü,

Doğmalarım yada döndü,

İndi, qulaq, yad adamdan

Doğmaca soraq axtarır…

Telefonunu açdı. Camalın mesajını gördü.

“Salam, qardaşım, şükür, salamatçılıqdır, səndə necədir? Oy da nə yaxşı təbrik edirəm qardaşım, hansı tərəfə düzəldin?”

“Bir azdan, yazacağam, qardaş. Telefonun batareyası ölür.”

Elşad, yerindən götürüldü. Kassaya yaxınlaşdı.

-Nəğd?

-Kartla-Elşad dedi.

-Terminal işləmir.

-İşləmir?

-İşləmir.

-Ən yaxın bankomat haradadır?

-Gözləyin bir dəqiqə.

Xanım, yan otağa keçdi.

Qayıtdı.

-Alınmır.

-Ən yaxın bankomat haradadır?-Elşad. bunu deyib, oturduğu masaya sarı getdi. Xanımın yanına, ağ köynəkli bəy yaxınlaşdı.

-Narahat olmayın, siz daimi müştərisiniz. Gələn dəfə gələndə, ödəniş edərsiniz.

-Çox sağ olun.

Elə bil, hamı Elşadın işə girdiyini eşitmişdi deyə, ona bu yolla xeyir-dua verirdi.

Elşad kafedən çıxdı. Yavaş-yavaş, sonra da qaçaraq özünü “28 May”a çatdırdı.

28 Mall”a çatan kimi, sıra boyu telefon aksessuarlarının olduğu dükanlardan birinə yetirdi özünü.

Vitrinin qarşısında dayanan hicablı gənc xanıma yaxınlaşdı.

-Salam, xanım. Telefonuma düşən adapteriniz varmı?-deyib, telefonunu göstərdi.

-Var-deyib, vitrini açdı.

Ağ rəngdə uyğun adapter tapdı.

-Qiyməti?

-On beş manat?

-On beş?

-Bəli.

Elşad. əlini cibinə atdı.

Qızıl beşlik.

-“28 Mall”a gedib, Kapital Bankdan çıxarım pulu, gəlim.

-Zəhmət çəkməyin ora kimi.”Neptun” marketin yanında da bankomat var.

-A, doğrudan ey. Burada gözləyin, bu saat gəlirəm.

“Burada gözləyin”. Guya, xanımın qaçacaq yeri varmış.

Elşad, xanımı vitrində gözlədib, bankomata qaçdı. Bəxtindən özündən qabaqda kimsə yox idi. Kartı bankomata tutdu.

Nəğd iyirmi manat çıxartdı bankomatdan.

Dükana qaçdı.

-Heç olmasa, on manat.

-On iki.

-Oldu.

Yaşıl iyirmiliyi uzatdı.

Adapteri vitrinin üzbəüzündəki yumşaq oturacağın üstündəki elektrik yuvasına qoşdu.

Batareya “5%” göstərən kimi, yazmağa başladı Camala.

-“Düzü whatsapp söhbəti deyil, səni bir aydır tanıyıram. Kaş üzünə deyə biləm. Camal, sözün bütöv mənasında KİŞİ adamsan. Tay-tuşumun, özümdən yaşda qat-qat böyük adamların edə bilmədiyi kişiliyi etdin, səndən iş xahiş edəndə mənə görə ağız açdın. Düzdür, mənə xəbər başqa yerdən gəldi, amma, sən də mənə görə marketinq şöbəsinin rəhbərinə sözə getdin. Unutmaram yaxşılığını. Dediyim dedikdir. Gücüm, qüvvəm nəyə çatır, yanındayam. Oğlum olsa, adını CAMAL qoyacağam. Kişi olasıdırsa, sənin kimi KİŞİ olsun. Yetişər, böyüyər, əmilik edərsən, adaşına, qardaşının balasına. Var olasan, CAMAL! Var olasan! İnşallah, Alla deyən olsun, düzəlim, iki qardaş, qeyd edərik!”

Elşadın ürəyindəki ağrı, batmanla çıxdı.

Elşad, üçüncü dəfə intihardan qayıtdı.

İki bundan əvvəli, iyirmi ikisində, iyirmi beşində olmuşdu.

Bu da iyirmi səkkizində. İşdən qəbul xəbəri aldığı gündə.

Sevinc ürəyindən haray təki çıxdı. Haray təki.

Ürəyinin dərisinin qabığı dəyişdi Elşadın.

Üçüncü dəfə ölümdən döndü Elşad.

Fikirləşdi öz-özünə:

-Kimin üçün yaşayacağam indən belə? Kimin üçün! Camal üçün!

Dükandan çıxdı.

…Camal üçün…

İndən belə, Camal üçün yaşayacaqdı Elşad. Camal üçün. Həyatının ağır məqamında, yüz səksən yeddi misralıq şeirlə ona qardaş olan, arxa olan Camal üçün yaşayacaqdı indən belə.

İndi də iyirmi səkkizində. İşə qəbul xəbəri eşitdiyi gündə.

Evə qayıtdı. Beş saat idi ki, yazmışdı mesajı. Beş saat. Camal görmüşdü. Cavab verməmişdi.

Şübhəyə düşdü, Elşad.

-Görəsən, artıq nə isə yazmadım? Görəsən, yük altına qoymadım uşağı? On doqquz yaşı var, baxma. Uşaqdır. Tələbədir. Birdənbirə deyəsən ki, uşağım olsa, adını Camal qoyaram. Əmilik edərsən. Bəlkə, qorxdu, çəkindi? Mən niyə qızışdım ey, belə? Səbrim də yoxdur. Gərək, görüşüb üzünə deyəydim. Day belə mesajla yox. Baxma da. Üz-üzə ayrı, mesaj ayrı. Partladım uşağın üstünə. Demirəm ey, pis söz yazmamışam. Amma, baxma da, bir aydır tanıyıram. Bir aydır məni tanıyır. Birdənbirə belə yazmaq…nə bilim ey…

Yazdığından qorxmuşdu, Elşad…qorxmuşdu…o qədər adam cildində şərəfsizlər itirmişdi ki, indi də sidqi-ürəkdən yazdığı bu ismarıcının üstündə, adam cildində, adam ruhunda tapdığı adamı, itirmək istəmirdi…

….Dəhşətli bir şey idi…

Qorxa-qorxa yatdı

Qorxa-qorxa oyandı.

Qorxa-qorxa çayını qaynatdı. Çörək dilimlədi. Yağ-pendir qoydu. Səhər yeməyi yedi.

Qorxusu az da olsa, çəkildi.

Masasına keçdi.

Müsahibəsindən keçdiyi iş yeri üzrə internetdə araşdırma aparmağa başladı.

Üç saat.

Üç saaat keçdi.

On doqquz saat əvvəl Camala yazdığı mesaja, on doqquz saat sonra, Camaldan cavab gəldi.

“Qardaşım, təki sağ salamat işlə, mənim üçün bu kifayətdir, Allah bilən olsun əsəas.

“İnşallah, qardaşım. Allah xeyirlisi nədirsə, onu qismət etsin”.

“Amin, qardaşım”.

-Deməli, qorxmayıb, kişi adammış.

Elşadın ürəyi yerinə gəldi.

01/09/2026-11/09/26

–


İstedad

İnsanlara istedad yox,
İsti dad gərəkdir…

Çörəyin, kababın,

Çaxırın isti dadı…

İnsanlara istedad yox,

İsti ad gərəkdir,

Nüfuzun, vəzifənin

Rütbənin isti adı…

Kim neylər istedadı?

Nə işin keçər ondan,

Nə işin düşər ona,

Nə xahiş eyləyərsən,

Nə minnət vurar sənə…

Quruca bir addır da,

Qupquruca, qaxac ad…

…Filankəsi şairdir,

Bəhmankəsi aktyor…

Dondan dona dəyiş,

Gəl, özünü səhnədə

Yor…

Bir Allahın bəndəsi

Keçməz bığının altdan,

Bir Allahın qulu da,

And da içməz adına…

Adına bax….Adına!

…Artist, şair, müğənni!…

….Tayifeyi-mütrüf! Həri!….

…Gəl, ay şairim, bəri!…

…Gəl, ay xanəndəm, bəri!

Gəl, bəy tərifi oxu,

Nər oğlumun adına…

Qızıl əllilik basım
Sənin cibişdanına,..

Gəl, gəl, yaşın tök ağla,

Ağı de segah üstdə

Özümün çərlətdiyim

O ağbirçək anama…

Gəl, gəl, yaşın tök ağla,

Əyib, şikəst saldığım,

Dövlətin dağıtdığım,
Arın yerə vurduğum

O ağsaqqal atama…

Gəl, gəl, yaşın tök, ağla!

Toyu çevir mağara!

Bir ağıçı da çağır!

Qoşalaş, onunla ağla!

Torpaq üstdə, pul üstdə,

Haramca nəfs üstdə!

“Var” adlı iştah üstdə!

Şişləyib öldürdüyüm!

Malına göz dikdiyim!

Arına göz dikdiyim!

Yetim balalalarını
Bir-pir perik saldığım

O igid qardaşıma!….

…Hara gedirsən, şair!

…Hara gedirsən, hara!

…Gəl, gəl, yaşın tök, ağla!

Əlində böyüdüyüm,

O xan qeyrətim üstdə,

O bəy namusum üstdə,

Bozca papağım üstdə,

Qaraca bığım üstdə…

Sevgisindən,

Eşqdindən,

Məhəbbətindən keçən,

Xoşbəxtliyindən keçən…

Mənə yüz alqış deyən:

“Qardaş, qardaş, a qardaş!

Atama oxşar, qardaş!

Boyuna qurban olum!

Ay, gözünə döndüyüm!

O sən gələn yollara,

Qədəmlərə öldüyüm!

Haradasan? Hayandasan?

Ay, dədəmdən yadigar,

Arxa-dayaq bildiyim!

….Yaş yetmişə yetəndə,

Əl, ayaqdan düşəndə,

Gözləri əyiləndə,

Qapısından döndüyüm,

Xanım-xatın bacıma,

O xan, sultan bacıma…

Gəl, gəl, yaşın tök, ağla…

Mən ağlaya bilmirəm,

Bəbəyim saxta süzür,

Yerimə də sən ağla…

Gəl, ay şairim, bəri!

Gəl, ay xanəndəm, bəri!

Gəl, ay saqiyam, bəri!

Süz, saqiya, süz…

…Asta-asta süz…

Düz…şairim düz…

Düz o qəşəng,

Naxışlı,

O bəzəmə sözləri…

Gəl, ay şairim, bəri,

Gəl , ay xanəndəm, bəri,

Gəl, ay saqiyam, bəri…

***

…Mənimki də gətirmir,

Özümü, bu yaşımda

Şair biləndən bəri…

İtirmişəm başımı

Söz yığını içində…

Olmuşam başdanxarab,

Mən də dəli, sərsəri…

Elə o səbəbdəndir,

Yox sözümün kəsəri….

İşimi də itirdim,

Düz sözümün,

Kəlməmin,

Ləyaqətim uğruna…

İşimdən də olmuşam,

Ləyaqətimdən?! Əsla!

…And içiləsi adım,

Anılası ismim yox,

Nə mal-mülk sahibiyəm,

Nə vəzifə yiyəsi…

-Sərvətin?

-Sərvətim də

Qələmdir,

Ağca vərəq tikəsi…

….Bilmirəm ki,

Neçə il,

Ömür sürəm dünyada

Əgər ki bu dünyadan

Nə vaxt köçəsi olsam,

Kimsə sorsa adımı,

Kiməm? Nəyəm? Nəçiyəm?

Onda…ona deyərsiniz:

“Bu Allahsız dövranın,

Allahlı şairiyəm…”

05/07/2026-26/08/2026

Olmaz

Devir değişmedi, insan tekdüze,
Hayrı da, şerri de birbirine benzer,
İçinde adamlık yutan insanın
İçinde, azizim, yaşamak olmaz…
Helalin haramca değeri yoktur,
Helalce emeğin, haram ellerin,
Haram zadelerin, haram beylerin,
O haram piçlerin karılarının,
Harama bulaşmış eteklerinde,
Ak bileklerinde, göbeklerinde,
Gömgök gözlerinde, altın telinde,
Helal emeğini haram etlerin
İçinde, azizim, taşımak olmaz!…
Toprak soysuzlardan doymuştur, toktur…
Soysuz gibi ömür sürmeye ne var?
Keyif ala bulutta, keyfi yerinde…
Liyakat göçebe, şeref göçebe,
Necabet, haysiyet çoktan öleli,
Namusun kahpece değeri yoktur…
Böylece, kahpece, yaşamak olmaz…
“Gel yaşa!” diyorlar, “Gel, erkek gibi!”
“Ömür sür yer ile gök arasında.
Mertlik? Dert dostluğu? Ne biçim şeydir?
De, bulak, dünyanın biz neresinde?”
Küsmüşüz dünyanın o Tanrısından,
O Koca Tanrı’nın “Ol!” yazısından…
Var etme, gel bizi, öldür, a Tanrı!
Eğer var edersen, Âdemoğlunu,
Küliiyen, külliyen, külliyen, Allah!
Gel, mert gibi var et, er gibi var et!
As namert başını, mert kapısından,
Merdin ateşine, gel, muhtaç eyle,
Mertler ateşinde kül olak, Allah!…
…Namert ayazında üşümek olmaz…
…Yaşamak zordur, be gardaşım, zordur,
Alçak kimselerin cem meydanında,
İnsan tek yaşamak, zordan da zordur…
Bu Allahsızlığı Allah kaldırır…
Yüzüme vurmayın, vallah kaldırır,
Allah’ın altında, kul kaldıramaz…
…Sonra görürsün,
Gecenin zifiri karanlığında,
Şafağın o al-al kızıllığında,
Bu memleketin,
Yedinci katında, alaçığında,
Bir yiğit erkeğin han ocağında,
O han ocağının yiğit erkeği,
Akca ellerini ipe uzatır…
…Karanlık çekilir, şafak kabarır,
O yiğit erkeğin evi ışarır…
Bedeni ağarır, ipi ağarır…
Erkeğin etinden canı çekilir,
Boğazı altındır, ipi gerili…

…Oy!…
…Can ey, YİĞİT!…

…!CAN!…
Canına dadanan yiğit derdin de,
Beyaz ipe dönür, gayba çekilir!…
…Karısı uyanır yattığı yerden,
Ah-nara koparır, yiğit erinin,

Ah-nara koparır, yiğit nerinin
Boğazının, ipe battığı yerden…
Oğullu, torunlu, kızlı, gelinli,
Erkeğin üstüne üşüşüp gelir
El ehli uyanır, “Vay!” feryadına,
El ehli dizilir, seyire gelir,
Be hey! Erkeğin ölüsü kefen görmemiş!…

Be hey, Erenler!

Erkeğin ölüsü kefen görmemiş be!

Be KEFEN!
…Anasını satayım!!!….
Dedikodu, kol kola uzanıp gelir!…
Allah, Hak katında “Günah” dese de,
O melun kulları “Acizdi” derler,
Pişkin-pişkin gülüp,,“Korkaktı” derler,
“Kim bilir, ne haltı varmış ki bunun,
Canını ipine vermişdi” derler,
“Sağ salim canını vermemiş herif,
Lâyığı buymuş, böyleymiş” derler…
Derler, ya demezler, sonra toplanıp,
“Dedi”sin, “kodu”sun dil-dil taşıyan,
Kendin erkek sanan müsevvedeler
Hâlâ arsız arsız, o yiğit erin,
Ala tabutunu omuza alıp,
El üstde erkeği toprağa verler…
Sonra da, mevlidin altda toplanıp,
Dil altda gıybetin gizlince kırıp,
“Erkekler” erkeğin ihsanın yerler…
Kardeş, sağ salim de ölmek olmuyor,
Böyle şerefsizler oyununundan,
Gerek ölmeyesin, öldürmeyesin!
Gerek vermeyesin canını ipe!
Bu şerefsizlerin, namussuzların,
Oyunu üstüne yürümek gerek!
Karış da yer verme yaşaya onlar!
Vicdanının damarın kaşıya onlar!
Arın, edebini sar kara beze,
Çıkmasın meydana, dışarıya onlar!
Soyun kurutasın o soysuzların!
Anası, ninesi o benzerlerin,
Anası, ninesi o güzellerin
Anası, ninesi o kahpelerin!
Anası, ninesi doğurmasın da
Koymasın bebesin beşiğe onlar!
Korksunlar, korksunlar yaşamaya da,
Öyle korksunlar ki, öyle korksunlar,
O kara canları muhtaç kalsın da
İblis, cin misali şişeye onlar!
Meydan vermeyesin o alçaklara!
O nadürüstlere, o kalleşlere!
Biz erkekl ordusu, bir olak, Allah,
Kesek başlarını, canların alak…
Dünya da bu fahişe güruhundan da,
Dere ciğerini, tok nefes ala…
…Dünya, erenlere muhtaçtır, muhtaç,
Vermeyek dünyayı o namertlere…
…Namus nikâhlıyız bu yeryüzüne,
Ne yapak? Dünyadan da boşanmak olmaz!

Olmur

Dövran dəyişməyib, adam yeknəsəq,

Xeyri də, şəri də bir-birə bənzər,

İçində insanın udan adamlar

İçində, əzizim, yaşamaq olmur…

Halalın haramca qiyməti yoxdur,

Halalca zəhmətin haram əllərin,

Haram zadələrin, haram bəylərin,

Haram gədələrin zövcələrinin,

Harama qarışmış ətəklərində,

Ağ biləklərində, göbəklərində,

Gömgöy gözlərində, qızıl telində,

Halal zəhmətini haram ətlərin,

İçində, əzizim, daşımaq olmur!…

Torpaq nacinslərdən, doyubdur, toxdur…

Nacins təki ömür sürməyə nə var?

Kef ala buludda, əhvalı şuxdur…

Ləyaqət köçəri, şərəf köçəri,

Nəcabət, heysiyyət çoxdan öləli,

Qeyrətin qəhbəcə qiyməti yoxdur…

Bax, belə qəhbəcə yaşamaq olmur…

“Gəl yaşa!”deyirlər, “Gəl, kişi kimi!”

“Ömür sür yer ilə göy arasında.

Mərdlik? Dərdməndlik? Nə məna şeydir?

De, tapaq dünyanın biz harasında?”

Küsmüşük dünyanın o Tanrısından,

O Qoca Tanrının “Ol!” yazısından…

Oldurma, gəl, bizi, öldür, a Tanrı!

Əgər oldurursan, bəni-Adəmi,

Külliyən, külliyən, külliyən, Allah!

Gəl, mərd kimi oldur, nər kimi oldur!

As namərd başını, mərd qapısından,

Mərdin atəşinə, gəl, möhtac eylə,

Mərdlər tonqalında kül olaq, Allah!…

….Namərd sazağında üşümək olmur…

…Yaşamaq çətindir, qardaşım, çətin,

Əclaf kimsələrin cəm meydanında,

İnsan tək yaşamaq, çətindən, çətin…

Bu allahsızlığı Allah götürür…

Üzümə durmayın, vallah, götürür,

Allahın altında, bəndə götürmür…

…Sonra görürsən ki, gecə toranı,

Sübhün al danında, bu məmləkətin,

Yeddinci qatında, alaçığında,

O igid kişinin xan ocağında,

O xan ocağının igid kişisi,

Dümağ əllərini, ipə götürür…

…Toranı çəkilir, danı qabarır,

O igid kişinin evi işarır…

Bədəni ağarır, ipi ağarır…

Kişinin ətindən canı çəkilir,

Boğazı qızılı, ipi çəkili..

…Oy!…

…Can, ay KİŞİ!…

…!CAN!…

Canına daraşan kişi dərdin də,

Dümağ ipə dönür, qeybə çəkilir!…

…Qarısı oyanır yatan yerindən,

Ah-nərə qoparır, igid ərinin,

Ah-nərə qoparır, igid nərinin

Boğazı, ipinə batan yerindən…

Oğullu, nəvəli, qızlı, gəlinli,

Kişinin üstünə qarğaşa gəlir,

El əhli oyanır, “Vay!” harayına,

El əhli düzülür, tamaşa gəlir,

Aya! Kişinin meyidi kəfən görməyib!…

Ay, Kişilər!!!

…Kişinin meyidi kəfən görməyib ey!

…!KƏFƏN!,,.

…!OĞRAŞDIR!…

Dedi-qodu, qollaşa-qollaşa gəlir!…

Allah, haq qatında “Günah” desə də,

Napak bəndələri “Acizdi” derlər,

Küy fitə basarlar, “Qorxaqdı” derlər,

“Görən nə əməli var imiş bunun,

Canını kəndirə tapşırıb” derlər,

“Heç sağ-salamat da can tapşırmayıb,

Layağı bu imiş, belə imiş” derlər…

Derlər, ya deməzlər, axır cəm olub,

“Dedi”sin, “qodu”sun dil-dil gəzdirən,

Özün kişi sanan, o nakişilər

Hələ arsız-arsız, o igid, nərin,

Ala tabutunu, çiyninə alıb,

Əl üstdə kişini torpağa verlər…

Sonra da, yığışıb mağarın altda,

Dil altda gileyin, qeybətin qırıb,

“Kişilər” kişinin ehsanın yerlər…

Qardaş, sağ-salamat ölmək də olmur,

Belə oğraşların fəndi-felindən,

Gərək ölməyəsən, öldürməyəsən!

Gərək verməyəsən canının ipə!

Bu şərəfsizlərin, xoşqeyrətlərin,

Fəndinin üstünə gedəsən gərək!

Qarış verməyəsən yaşaya onlar!

Vicdanın damarın qaşıya onlar!

Tutasan abırını qara əskiyə,

Çıxmaya meydana, eşiyə onlar!

Nəslini kəsəsən nəsilsizlərin!

Anası, nənəsi o bənzərlərin,

Anası, nənəsi o göyçəklərin,

Anası, nənəsi o qəhbələrin!

Anası, nənəsi doğmaya bir də,

Tutmaya körpəsin beşiyə onlar!

Qorxalar, qorxalar yaşamağa da,

Elə qorxalar ki, elə qorxalar,

Qaraca canları möhtac da qala,

İblisi, cin təki şüşəyə onlar!

Meydan verməyəsən o alçaqlara!

O nadürüstlərə, o qancıqlara!

Biz ərən ordusu, bir olaq, Allah,

Kəsdirək başların, canların alaq…

Dünya da bu fahişə yığnağından,

Dərə ciyərini, tox nəfəs ala….

Dünya, ərənlərə, möhtacdır, möhtac!

Dünyanı verməyək o namərdlərə!

….Qeyrət kəbinliyik, bu yer üzünə,

Neynək?! Dünyanı da boşamaq olmur!…

22/08/2026-23/08/2026

Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu

Mücadele

Gözlerini açıyorsun
bu dünyaya,
Boğazından
Ses kopuyor,
Dünyanın eşiğine.
Dünya, seni selamlıyor:
“Hoş gelmişsin beşiğime”.
Sesle tanıyorsun, insanı
hayatı,
Nimeti…
Bağırıyorsun,
Haykırıyorsun.
Ya uyku ihtiyacı
Ya da ki ekmek acı…
Ve işte
Başlıyor mücadelen

Hayata karşı…
Büyüyorsun,
Ses,
yerini
söze bırakıyor.
Ağzın kadar
küçük sözcükler öğreniyorsun.
“Anne.”
“Baba.”
“Akka.”
“Bıva.”
Öğreniyorsun,
Duyuyorsun
Duyman gereken,
Duymaman gereken
Sözleri…
Duaları,
Bedduaları,
Küfürleri,
Gizlin-saklın

Sohbetleri…
Ve böyle başlıyor
ilk yasağın,
İlk cezan:
— “Sakın
Burada duyduğunu
kimseye anlatmayasın ha!
Dondurma almam ha sana!
Gezmeye götürmem ha seni!”
Anlaştık mı?”
— Tabii.
Hayırlı olsun
Bu da hayatında
Aldığın ilk
Rüşvetin…
Büyüyorsun
Söz,
yerini
cümlelere bırakıyor:
“Ben tablet istiyorum,
“Bisiklet alın bana,
“Hoşlanmıyorum bundan
Nefret ediyom ondan,
“Annem diyor gelmesinler,
“Babam diyor selam verme.
“Konuşma,
“Sessiz ol,
“Sus!
“Kes!”
İşte böyle
Tanıyorsun kendini
Babanı,
Anneni,
Yakınını,
Yabancıyı,
İnsan huyunu…
Ve biraz daha
büyüyor
mücadelen…
Yavaş yavaş
sertleşiyorsun…
Yetişiyorsun,
Cümlelerin de yetişiyor
Düşüncelerin de…
Yarısı okulda,
Yarısı sokakta,
Yarısı evde,
Hayırda,
Şerde…
Tanııdığın insanların
Sayı da artıyor…
İnsanlar tanıyorsun
Yaşından büyük,
Tanıdıkca da yaşlanıyorsun
Başından büyük…
Soruyorlar sana:
“Kimsin?”
“Baban kimdir?”
“Deden kimdir?”
“Anan kim?”
Cevap veriyorsun:
“Ali’yim.”
“Sara’yım.”
“Tahir’im.”
“Koçali’nin oğluyum.”
“Ekber’in de torunu”
“Elövset’in kızıyım.”
“Sara’nın da evladı.”
İsimler ne tanıdık…
Koçali,
Ekber,
Sara…
Alaycı bir gülüşle
Bakıyor onlar sana:
Ne iyi! Hoş gelmişin!
Ay, Koçali’nin oğlu!”
“Ay Ekber’in torunu!”
“Ay, Elövsetin kızı!
“Ay, Sara’nın evladı!”
“Gel, bir çay iç bizimle
Buyur, gözümün nuru!”
Ve böylece duyuyorsun
İlk sahte samimiyeti,
İlk sahte sıcaklığı…
Duyuyorsun,
Ama
susuyorsun…
Ve biraz daha
sertleşiyorsun….
Büyüyorsun…
Büyüyorsun…
Öğrencisin,
Talabesin
Okuduğun kitapların,
tanıdığın yazarların,
öğrendiğin hikâyelerin,
satır satır ezberlediğin
ders kitaplarının da
Ezberi mahverinden
Değişiyor…
Artık her şeyi
ve herkesi
tanıyorsun
Dünyayı,
İnsanlığı…
Her şeyin
ve herkesin
tadına varıyorsun,
Kinin,
Nefretin,
İhanetin,
Vatana,
Anneye.
Babaya,
Bayrağa,
İncile,
Tevrata,
Kurana,
Tanrı’ya.
Ve bütün insanlığa
duyduğun
muhabbetin…
Ve bir gün…
En çok vurgunu olduğun kimselerden
en çok sevdiğin şeylerden
iğrenmeğe başlıyorsun….
Ve işte böyle başlıyor
hayatındaki
en büyük mücadelen!
Kutsal bildiğin,
dokunulmaz sandığın
tüm değerlere karşı!
Çünkü iç yüzünü görüyorsun!
Kutsallığın altındaki
İğrençliğin!
Çünkü iç yüzünü görüyorsun!
Dokunulmaz sandığın
değerlerin altındaki
insan onurunun
zorlanmış bekaretini!
Ve böylece
daha da güçleniyor
mücadelen
Tüm “sus”lara ve
Tüm korkulara karşı!
Ve güçlenmeli de,
Azizim!
Kulak ver!
Bak, ne diyor
Ataların nefesi:
“Konuşmak gümüştürse,
susmak altındır,
oğlum,
kızım.”
Ne güzel sözmüş bu söz…
Deme,
ilk yasağımız
en başından
konulmuş,
Deme,
ilk rüşvetimiz
en başından
verilmiş
Sükut!…
Altına berabermiş…
Susma!
Susma!
Konuşgil!
Sözlerinin kıymeti
gümüşten
düşse bile!
Çünkü senin “sus”undan,
o altın sükutundan
ne altınlar kazanır
küçük büyük adamlar!.
O büyük siyasiler.
Abalı ruhaniler!
O dev kapitalistler.
Nüfuzlu bürokratlar,
O toprak ağaları,
Büyük sermayeciler!
Onlardan her yerde var!
Ankara’da.
Bakü’de.
Tel Aviv’de.
Tahran’da.
İşte böyle palazlanıyorlar!
Bizim gibi insanların
zihinlerini
Ve
Ruhlarını
yuta-yuta…
Susma!
Susma!
Konuşgil!
Korkma!

Sen
hâlâ varsın!
Korkma,
Korkma
İleri!
Çünkü,
düşünen başsın!
Dönme mücadelenden!
Çünkü sen…
BİR YURTTAŞSIN!

STRUGGLE

An Epic Philosophical Manifesto in Free Verse

I. Birth

You open your eyes to this vast world,
A cry tears free from your throat
Spilling onto the threshold of the world
And the world greets you:
“Welcome—
to my cradle.”
Through sound,
you come to know
people, life,
and the gift of being.
You scream and weep
Perhaps for sleep,
Perhaps you need a feed
And so,
your struggle
begins  to live

II. The First Prohibition

Years gather,
Sounds surrender
their place to words
You grow
Sound gives way to words.
Your mouth learns words small enough to hold:
“Mama.”
“Papa”
“Bread”
“Water”
You learn to speak
You also learn
what should never be spoken
You hear benedictions,
Curses. profanities
And whispers
never meant for your ears.
And so arrive—
your first prohibition,
And first penalty.
“Don’t you dare repeat
this to anyone.”
“Or I won’t buy you
that ice cream.”
“No trip to the park.”
” Agreed?”
“Agreed”
Congratulations,
You have just accepted
the first bribe
of your life

III. Learning to Speak

The years keep growing,
Words grow
into sentences.
“I want a tablet”
“Buy me a bicycle”
“I don’t like him,”
“I hate that.”
“Mom says they shouldn’t come”
“Dad says don’t greet them”
“Don’t speak!.”
“Don’t argue!”
“Be quiet!”
Little by little,
you begin to recognize
Your’s
Your father’s
Your mother’ character.
You begin to read
the nature  of people,
So your struggle
grows little by little .
.
IV. Names

The years keep climbing,
Sentences
grow longer
So do your thoughts.
Half of them
are shaped at school,
The other half
in the streets,
At home,
In joy,
In grief.
The number of faces
you know
keeps growing,
And somehow,
you grow older
beyond your years

You are asked
“Who are you?”
“Who’s your father?”
“Your grandfather?”
“And your mother?”
You answer:
“I am Ali.”
“I am Sara.”
“I am Tahir.”
“The son of Qochali.”
“The daughter of Alovsat.”
“Akbar’s grandson.”
“Sara’s child.”
How familiar
those names become…
Qochali,
Akbar,
Sara…
Then they smile—
mockingly,
“Welcome!”
“Come, sit with us.”
“Ah… Qochali’s boy!”
“Alovsat’s daughter!”
“Akbar’s grandson!”
“Sara’s child!”
“Have some tea.”
“You’re one of us.” (Welcome, apple of our eye!)
And so you sense
your first false kindness,
your first false sincerity.
You sense
But you say nothing
An once again, you harden

V. Awakening

You grow,
You become
a pupil,
a student.
The writers you meet,
the books you read,
the stories you carry.
The textbooks you knew by heart
Page by page,
they begin to drift
from the axis
you once believed
the world revolved around.
Now you begin
to recognize
everything,
Everyone,
The world,
Humanity
You taste
the bitterness of hatred,
The poison of betrayal
Of a homeland,
Of a mother,
Of a father,
Of a flag,
Of Bible,
Torah,
Koran,
Of God,
Of humankind itself,
And then…
You are becoming
To disgust
of the very things
and everyone

VI. The Great Struggle

And thus begins
the greatest struggle
of your life!
Against
everything
you were taught
to hold sacred
And untouchable!
Because now…
You have seen
what lies beneath
Holiness!.
Because now…
You have seen
What lies beneath
Those untouchable values!.
The violated purity
Of human dignity!
And so
your struggle
keeps strong
Against every
“Be quiet!”
Against every fear!
It must, my dear!
Listen!.
Can you hear
the breath
of your ancestors?
“Speech is silver.”
“Silence is golden.”
“My son.”
“My daughter.”
What a beautiful word!…
And yet…
Perhaps
Our very first prohibition
was placed upon us
long before we knew
how to speak!
Perhaps
Our very first bribe
was offered
before we could refuse!
Silence!…
worth its weight in gold.
Don’t be silent!
Don’t be silent!
Speak!
Let your words
be worth less
than silver!—
For every silence
you surrender,
someone else
gains gold!
Petty men!
Great men!.
Robe-clad clerics!
Great politicians!
Magnates!
Bureaucrats!
Landlords!
Giant capitalists!.
They exist everywhere!
In Ankara,
In Baku,
In Tel Aviv,
In Tehran,
In Moscow
In  Washington!
They grow rich
feeding on
our silence
Devouring
our minds.
Devouring
our souls…
Don’t- be silent!
Don’t be silent!
So speak!
Don’t fear
You are alive!
Do not fear!
Do not fear!
Step forward!
Because
You are a conscious
Mind!
Don’t abandon your
Struggle!
Because you are a CITIZEN!